Don Kişot

SNR (Signal To Noise Ratio), daha çok iletişim mühendisliği ve sayısal sinyal işleme (digital signal processing) alanlarında kullanılan bir terim:

SNR, Bir verideki varolan yararlı bilginin (signal / sinyal), anlam ifade etmeyen gürültüye (gaussian noise / noise / white noise) oranını belirtir.

Örneklemek gerekirse net görünmeyen/karlı bir televizyon yanının SNR (yararlı bilginin/gereksiz bilgiye pranı) düşüktür. Ya da telefonla konuşurken arka plan hışırtısından karşınızdakinin sesini duyamıyorsanız, sesteki SNR değeri yine düşüktür.

Dijital Sinyal İşleme uygulamalarında sinyali, gürültüden ayırmak için filtreler kullanılır.

…

“İyi de bunun konumuzla ilgisi var?!” dediğinizi duyar gibiyim

Açıklaması biraz uzun: yine daldan dala atlayacağım. Arada kaybolursanız yorumlarınızda haber verin, toparlarız

…

Bu aralar linkibol‘da SPAM yapmaktan başka işi olmayan kimselerden yakındığımı twitter’da söylemiştim. Yani linkibol’a eklenen linklerin SNR değeri düşmeye başlamıştı.

Ben de duruma el atmaya karar verip, birkaç gün önce, linkibol’u spammerlardan kökten temizlemek için bir modül yazdım. Bu modülün nasıl çalıştığını anlatmak için önce linkibolcuların profil yapısından bahsetmem gerekli:

Her linkibolcunun popülerliğini ve aktifliğini belirleyen çeşitli endeks değerleri bulunur:

• popülerlik endeksi
• başkaları tarafından beğenilme endeksi
• linklerinin takip edilme endeksi… gibi

Ne yapacağıma karar vermeden önce SPAM yapanların bu endeks değerlerini uzun uzun inceledim, ve bu değerlerin hayli düşük olduğunu gördüm. Kısacası linkibol’da SPAM yapan bir kişinin popülerlik endeksi sıfırın altında ya da sıfıra yakın oluyor; bu kişi başkaları tarafından hemen hemen hiç takip edilmiyor, eklediği linkler linkibolun kitlesinin neredeyse tamamı tarafından beğenilmiyor.

Şaşırılacak bir sonuç değil Spammer’ları kimse sevmez.

Bu değerleri inceledikten sonra, belirli aralıklarla tüm linkibol’u tarayan bir modül yazdım. Bu modül, endeks değerleri belirli bir sınırın altında olan (yani linkibol kitlesi tarafından beğenilmeyen) herkes için:

• eklediği tüm linkleri sistemden kaldırıyor,
• ve bu kişiyi SPAMMER olarak işaretliyor ve hesabını askıya alıyor.

Bu işlemi yaptıktan sonra, son birkaç günde linkibol’a eklenen linklerin kalitesinde göreli bir artış farketmişsinizdir.

Bu deneyim bana bir şeyin daha gerekliliğini gösterdi:

linkibol’a eklenen potansiyel SPAM içerikli linkler için bir uyarı mekanizması.

Çalışırken tüm linkibol’u takip edecek vaktim olmadığından, hatta sadece eklenen linkleirn ATOM beslemelerini takip etmemin bile dikkatimi dağıtabileceğinden dolayı Yahoo! Pipes üzerinden bir filtre tanımlamanın daha verimli bir çözüm olacağını düşündüm.

Nedir Yahoo! Pipes?

Yahoo! Pipes, farklı kaynaklardan gelen RSS/Atom/XML bilgilerini birleştirmenize, derlemenize ve filtrelemenize yarayan oldukça yararlı ve kullanımı da çok eğlenceli olan bir uygulama.

linkibol için tanımladığım filtrenin bir kopyasını buradan görebilirsiniz (kaynak kodu görebilmek için Yahoo! üyesi olmalısınız).

Tasarladığım orijinal filtre bundan epey karmaşık, fakat ayrıntılarını burada paylaşmam doğru olmaz.

Onun yerine aşağıdaki basitleştirilmiş filtreye bakalım:

Yani eklenen link “kaset”, “video”, “crack”, “dizi” kelimelerinden herhangi birini içeriyorsa eklenen bu link çıktıda görüntülenecek.

Harika Bir Şeymiş Bu Yahoo! Pipes

Bu filtre tanımı bana linkibol’un yönetimi açısından ciddi zaman kazandırdı.

Ayrıca, önceden fazla detaylı inceleme fırsatım olmayan Yahoo! Pipes‘ın daha pek çok yararlı iş için kullanılabileceğini fark etmeme neden oldu

İşte size birkaç örnek:

Twitter’a Eklenen Linkleri Filtrelemek

Güncel gelişmeleri takip etmeyi, son dakika haberlerini incelemeyi severim. Bu nedenle twitter’da takip ettiğim 262 kişi var. Bu kişilerden bazen önemli linkler gelebiliyor.

Twitter kullananlar bilirler, eğer takip ettiğiniz çok fazla kişi varsa twitter devasa bir sohbet odası halini alır. Her dakika gelen kutunuza yeni bir tweet düşer. Kimin ne dediğini takip etmeniz güçleşir.

Aslında düşününce bazen linkler sözlerden daha önemli olabiliyor.Yani twitter’da takip ettiklerim tarafından gönderilen tüm linkleri filtrelemek için bir yönteme ihtiyacım var. Bu da Yahoo! Pipes ile çocuk oyuncağı.

Aşağıdaki gibi bir filtre oluşturmak yeterli:

Bu filtre (FeedLinkFetcher) verilen RSS/ATOM beslemesinin başlığını tarayarak içinde http geçen tüm elemanları döner.

Bu filtreyi twitter RSS beslemesine uygularsak:

Yukarıdaki filtreyi çalışır halde görmek için tıklayın.

Sevdiğim linkibolcuları Takip Etmek İstiyorum

Herkesin ilgi alanı farklı. Dolayısıyla beğendikleri linkler de farklı. Örneğin bazı linkibolcuların eklediği linkler epey işime yararken, bazı linkibolcuların ekledikleri linkler o kadar da bana uygun değil gibi geliyor.

Mesela CSS/XHTML ya da C Sharp ile ilgili bir link ilgilmi çekebilecekken;
atıyorum “ahşap boyama sanatı” ile ilgili bir link pek de ilgimi çekmeyebilir.

Ben de sevdiğim linkibolcuların ekledikleri linkleri bir çırpıda görebilmek için bir filtre tanımladım:

Bu filtre takip ettiğim linkibolcuların ATOM beslemelerini birleştirip (union) tek bir besleme halinde sunuyor bana.

Çalışan halini buradan inceleyebilirsiniz.

Peki Ya FriendFeed?

Benzer bir link tabanlı filtreleme uygulamasını FriendFeed’de de yapabilirsiniz. Fakat twitter’dan biraz daha karmaşık. Çünkü friendfeed, beslemelerinde kendine özgü linkler de barındırıyor. Onun için bir ara filtre tanımlamak gerekli öncelikle:

Yani bazı linkleri yoksayıp, buna rağmen halen http ile başlayan link içeren besleme elemanlarını biriktiriyoruz.

Bu filtreyi de alıp friendfeed beslememize eklersek:

Filtreye buradan erişebilirsiniz.

Hepsi Bir Arada

Peki, ilgimi çeken tüm linkleri bir arada görmek istesem?

Yani

• Takip ettiğim linkibolcuları
• Takip ettiğim FriendFeed linklerini ve
• Takip ettiğim twitter’cıların eklediği linkleri

bunun için daha önceden hazırladığımız filtreleri birleştirmemiz (union) yeterli.

Ve sonuç:

Sonuçta spammer’lardan kurtulmak için başladığım macera birbirinden yararlı filtreler üretmeme neden oldu

…

• Yahoo! Pipes’ı beğendiniz mi?
• Peki ya sizin farklı içerikleri bir arada derlemek ve filtrelemek için yöntemleriniz var mı?
• Bilgi yükünü (information overload) nasıl yönetiyorsunuz?

Çekinmeyin, paylaşın bakalım tüyolarınızı

Bir süredir yoğun bir hayatımı düzene sokma çabasının içindeydim. Ve epey bir zamandır blog yazmaktan uzak kaldım.

Blog yazarı olan herkes bu durumun ne demek olduğunu bilir.

Söz, içeride kaldıkça zehirdir. Dışarı dökülmesi gerekir.

Bu son birkaç ayda hayatımda pek çok yenilik oldu. Artık gerek bloguma, gerekse projelerime (linkibol, sardalya ve aklımdaki diğer onca proje) devam edebilecek durumdayım.

Bu arada yeni bir işe başladım

Beni bilirsiniz, sıkıcı ofis ortamlarına en fazla altı ay dayanabiliyorum

O nedenle başlarken oldukça seçici davrandım.

Bu yeni işimde akıllı, yaratıcı, şüpheci ve araştırmacı insanlarla dolu bir ortamda çalışıyorum.

Nerede mi? VeriPark‘ta.

Kısaca VeriPark

Web Teknolojileri konusunda gündemi takip edenler VeriPark’ı tanır. VeriPark, Türkiye’nin en iyi ekibini geliştirip, en iyi süreçler ile donatıp, müşterilerine, en iyi çözümleri sağlamak amacında olan bir firma. Ve bu vizyonları konusuna Türkiye’yi aşıp dünyaya açıldıklarını söyleyebilirim (şu an Moskova’da, Dubai’de ve Londra’da ofisleri bulunuyor).

VeriPark’ın farklı olduğunu biliyordum. Yine de, VeriPark ile ilgili gözlemlerimi sizlere aktarmadan önce bir süre gerek VeriPark’taki iş hayatını, gerekse çalışanların yaklaşım ve tavırlarını gözlemlek istedim.

Bu sürede gözlemleyebildiğim kadarıyla VeriPark çalışanlarının, yardımsever, yüksek bilgi ve beceriye sahip, kendini geliştirmeyi isteyen, birbirlerine destek olan ve yaptığı işi özenerek, dünya standartları düzeyinde yapan bireyler olduğunu söyleyebilirim.

Benzer şekilde, VeriPark müşterileri de teknoloji anlamında vizyoner, teknolojinin doğru kullanımı konusunda örnek, yazılım teknolojileri ile kurumsal çeviklik kazanımı anlamında öncü firmalar.

VeriPark’ta herkes:

• Söz kesmemeyi biliyor. Önce dinleyerek karşısındaki kişiyi anlamaya önem veriyor,
• Mütevazi, söz ve davranışlarıyla alçakgönüllü insanlar,
• Kalite konusunda duyarlılar; baştan savma iş yapmıyorlar (ne zamandır gördüğüm en eli yüzü düzgün yazılmış, ve düzgün dokümante edilmiş koda VeriPark’ta rastladım).
• İnatçı ve itirazcı değil. Karşıt fikirlerin yan yana bir uyum içerisinde bir dengeye ulaşacağını biliyorlar.
• Akıllı ve yaratıcılar. Karmaşık problemlere basit çözümler getirebiliyorlar,
• Şüpheci ve araştırmacılar, sürekli bildiklerini sorguluyor — yeni şeyler öğreniyorlar,
• Hızlı karar alıp, zamanlarını iyi yönetip, insiyatif kullanabiliyorlar,
• Özgüven sahibiler,
• Güvenilir, yardımsever ve paylaşımcılar,
• Ve en önemlisi kodcu değil, geliştirici insanlar (coder to developer dönüşümlerini tamamlamış kişiler)

VeriPark’ta bilgi, birikim ve deneyimlerimi daha ileriye taşıyacağım düşüncesindeyim.

…

Tabii bu yeni işim diğer projelerimi bir kenara bıraktığım anlamına gelmiyor. Gerek blogumda yazmaya, gerekse kişisel projelerimi (linkibol, sardalya ve aklımdaki diğer onca proje) geliştirmeye devam edeceğim. Bilirsiniz, boş durmayı sevmem

Sadece, biraz daha yoğun bir sürece girdim. Ve bu süreçte zamanımı iyi yönetmem ve önceliklerimi çok daha iyi değerlendirmem gerekiyor.

Bir sonraki yazımda da bu konuyu işlemeyi düşünüyorum. Aranızda “David Allen” ismini duymayan var mı ?

Sayın Yetkili,

Bana e-posta göndermeye devam ettiğiniz sürece, ben de size bu ve benzer yanıtları dönmeye devam edeceğim. Yaptığınız şeyin ne kadar yanlış bir pazarlama yaklaşımı olduğunu bir gün farkedeceğiniz ümidiyle dilimde tüy bitene kadar aynı şeyleri ifade edeceğimden emin olabilirsiniz.

Belki bir gün karşımda yazdıklarımı okuyan, anlayan ve eyleme geçen kanlı canlı bir insanla da karşılaşırım — kim bilir

Değerli yetkili,

Türkiye’nin en iyi üniversitelerinden birinde 4 yıl lisans eğitimi ve onun üzerine 2 yıl İş yönetimi yüksek lisansı yaptım. Okuduklarım ve öğrendiklerim ile sizlerin profesyonel yaklaşımı ve iş etiği anlayışı farklılık gösterebilir. Bunu saygıyla karşılıyorum. Bununla birlikte, benden izin almadan bana e-posta (SPAM) göndermenizi doğru, anlamlı ve etik bulmuyorum — benim zamanımı çalma hakkını size kimin verdiğini şiddetle merak ediyorum.

Emin olun, firmanız ve yaptığınız işler (yani insanları rahatsız etmek ve SPAM göndermek) hakkında yeterince bilinç ve farkındalık sahibi oldum.

Bu yaptığınızın marka ve firma imajınızı olumsuz yönde etkilediğini ve ticari itibarınızı zedelediğini tekrar hatırlatmak isterim.

Lütfen bana bir daha izin almadan ileti (SPAM) göndermeyiniz.

Konu ile ilgili biraz daha detaylı bilgi edinmek için google’da SPAM hakkında bir arama yapabilirsiniz.

Ne de olsa “tercüme” hizmeti verdiğinize göre, karşınıza gelen ingilizce tanım ve makalelerden bir ders alacağınızı düşünüyorum.

Aramanız gereken bir anahtar kelime de “Permission Based E-mail Marketing“.

Dilerseniz size konu ile ilgili birkaç referans kitap da önerebilirim.

Saygılarımla,
Volkan Özçelik (Artık izinsiz gönderdiğiniz e-postalarınızdan gına gelmiş ve dünyadaki son tercüme bürosu siz kalsanız bile sizden hizmet almayacak, kaybettiğiniz yüzlerce bıkmış potansiyel müşteriden sadece biri)