Bu aralar yoğun şekilde linkibol’un yeni sürümü üzerinde çalışıyorum:

(lokalizasyon, globalizasyon, optimizasyon, ve bilimum *-zasyon neredeyse tüm vaktimi alıyor )

Bu yoğunluğun bir süre daha devam edeceğini tahmin ediyorum

Umarım sonuçları herkes için yararlı olur

Bu süreçte Don Kişot‘ta pek fazla yazamıyor olacağım

Bununla birlikte beni twitter’dan takip edebilir (cidden aktif bir şekilde ötüyorum),

ya da aşağıdaki en çok ses getiren Don Kişot yazılarına bir göz atabilirsiniz:

• Digg Klonu Siteler Digg’i Aşmak İçin Ne Yapmalı?
• Kendi İşimi Kurmak İstiyorum Fakat … Korkuyorum
• Hiç İlk Günden Öpüşülür mü?
• Başlangıç Girişiminde Çalışmak İsteyenler İçin 17 Önemli Ayrıntı
• Hayat ve Nihilizm Hakkında Herkesin Bilmesi Gerekenle
• Google Sen Nelere Kâdirsin
• Türkçe Yorum “Türkçe” Yazılır!
• Aynayı Kendime Çevirdim…
•  Zamansızlık Probleminizden Sonsuza Kadar Kurtulun
• Üşengeç Blog Yazarının İmlâ Kılavuzu
• Mim Hakkında Az Bilinenler
• Zamanınızı Geri Kazanmak Sizin Elinizde
• Elveda, ve tüm o balıklar için teşekkürler
• Başka Kim Hayattan Zevk Almak İster?
• Sevilen Bir Yönetici Olmak İçin Kaf Dağının Ardına Gitmek Zorunda Değilsiniz
• Bana 5 Dakika Verin ve Sosyal Fobiniz Tarihe Karışsın
• Az Çalışıp Çok İş Yapmak İstemez misiniz?
• Sıradışı ve Ünlü Olmanın Sırrı
• Ah Güzel İstanbul !
• Yaşadıklarımdan Öğrendiğim Bir Şey Var
• Yine mi Geç Kaldın Sen !?
• Çalışanlarınızın Balta ile Kovaladığı Bir Patron Olmak İstemez misiniz?
• Öpüyorsun, bari “adam gibi” öp!
• Türkiye’de Başarılı Web Uygulaması Geliştirmenin Sırrı
• Başka Kim Bloguna Dinamik İçerik Eklemek İster?
• İşte Size Üşengeçliğinizi Yenmek İçin Bir Yöntem
• Kişisel Birim Testim
• Yarım Saatinizi Ayırıp Yaptığınız İşten Zevk Alabilirsiniz
• Dünyayı Kurtamak İçin Hızlı Bir Çözüm

Umarım beğenirsiniz,

Görüşmek üzere,

D.K.

link.bul kısayolunun kullanımı çok kolay:

• etiket ismine göre filtreleme:
  • http://linkibol.com/link.bul/etiket/ajax
• linkibolcu ve etikete göre filtreleme:
  • http://linkibol.com/link.bul/linkibolcu/volkan/etiket/ajax
• en güncel linklere ait atom beslemesi:
  • http://linkibol.com/link.bul/atom/guncel
• en popüler linklere ait atom beslemesi:
  • http://linkibol.com/link.bul/atom/populer
• en popüler linkibolcuların opml beslemesi:
  • http://linkibol.com/link.bul/opml/linkibolcu
• en popüler etiketlere ait linklerin opml beslemesi:
  • http://linkibol.com/link.bul/opml/etiket

Konu ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için linkibol’un resmi blogu linkiblog‘a bakabilirsin.

Bu işlemin teknik olarak nasıl yapıldığını öğrenmek isteyen meraklılarına da ayrı bir yazı hazırladım.

linkiblogun yapısı nedeniyle içeriği İngilizce Bununla birlikte linkiblogda yazılan tüm yazılar Creative Commons — Attibution — Share Alike lisansı ile dağıtılıyor. Kısacası orijinal makaleye atıfta bulunarak ilgili yazıyı dilediğiniz gibi çevirebilir ve yayınlayabilirsiniz.

Yardımcı olması dileğimle,

linkiniz bol olsun!

…

Ne zamandır aklıma olan bir şeydi. Yeni fırsat bulabildim

“Yerli malı, yurdun malı” sosyal link paylaşımı platformu (“imleme” kelimesi çoğu yerde yanlış kullanıldığı için kullanmaktan çekiniyorum)  linkibol‘un da bir blogu var:

Blogu açmamızdaki en önemli motivasyon etmeni ve asıl amacımız:

linkibol‘u sadece Türkiye’nin değil, dünya’nın geri kalanının da duymasını ve bilmesini sağlamak.

O nedenle blogun genel dili İngilizce olacak. Bununla birlikte, iletilerin içinde önemli yerleri Türkçe olarak özet geçmeyi ve yan çubukta (sidebar) Türkçe haberler vermeyi ihmal etmeyeceğiz.

linkiblogda genel olarak

•  linkibolu geliştirirken yaşadığımız problemler, çözümleri, aldığımız mimari kararlar ve bunun uygulamaya etkileri,
• Ezilen böcükleri (çözülen buglar ),
• Eklenen araçları, özellikleri ve eklentileri,
• linkibol kullanımı ile ilgili az bilinen ipuçlarını…

ve daha pek çok konuyu bulabileceksiniz.

linkibol ile ilgili önemli gelişmelerden haberdar olmanız için takipte olmanızı tavsiye ederim

Bu heyecan verici haberi sizlerle de paylaşmak istedim.

Nasıl bir fikir? Ne düşünüyorsunuz?

Üç seneyi aşkın bir süredir

• Süreçleri nasıl daha hızlı tamamlayabilirim?
• Nasıl odaklanabilirim?
• Nasıl kaybolmadan ve yapılacak o kadar çok şey olduğunu görüp alt üst olmadan olaylara daha geniş bir açıdan bakabilirim?
• …

sorularının cevaplarını arıyorum.

Bu cevap arama sürecinin İngilizce adı “Getting Things Done” (GTD) yani; iş bitirme sanatı.

Bu süreçte farkettiklerimi ve edindiğim deneyimleri 7-8 (duruma göre artabilir) yazılık bir dizide paylaşmaya karar verdim. Şu an dizinin ilk yazısıyla karşı karşıyasınız

   Düşünce ve yorumlarınızı yazının sonundaki formdan iletirseniz, dizinin sonraki yazılarının şekillenmesine katkıda bulunursunuz.

Daha önce de iş bitirmek ve zaman kazanmak konularına değinmiştim. Bu yazı dizisinde ise hem bu konuların devam etmeyi, hem de iş bitirme sanatına daha rasyonel, daha sistematik bir yaklaşım sergilemeyi amaçlıyorum.

twitter’da konu ile ilgili yazacağımı söyledikten sonra, yakın zamanda yaptığım birkaç konuşmadan aynen alıntıdır:

• “Yapacaklarımı kontrol edebilme sorunumu çözersem inanılmaz başarılı olacağım.”
• “Ataletin ve pesimist psikolojimin esiri olmuş durumdayım.”
• “Çok büyük bir ürün projesine başlamak üzereyim ve silkelenip toparlanmam gerekiyor. Projeyi uçurmazsam şutlarlar herhalde…”

Dünya’da en çok kimin daha hızlı olmaya ihtiyacı vardır?
En hızlıların: Formula1 yarışçılarının.
Benzer şekilde “iş bitirme sanatı” da en çok hep daha hızlı olmanın yollarını arayanlara yardımcı olur.

Etekleriniz yukarıdaki örneklerdeki gibi tutuşmadıysa, iş bitirme sanatının size o kadar da yardımcı olduğunu düşünmeyebilirsiniz.

Bununla birlikte eğer

• sizi sınırlarınıza kadar zorlayacak ortam ya da fırsatların içine girer;
• ya da böyle ortam ve fırsatların içine kendinizi atıverirseniz;

işte o zaman sıcaklığı hissedeceksiniz demektir. İş bitirme sanatındaki  zerafet ve yaptığınız her hamlenin üretkenliğinizi ciddi anlamda arttırdığı gerçeği ancak o zaman belirginleşir.

Unutmadan; burada sizlerle paylaştığım her konuda basit bir öğrenciyim sadece. Sık sık raydan çıktğımı fark ettiğim ve sık sık nasıl işleri tekrar rayına sokabileceğimi düşündüğüm oluyor.

Önemli olan durumun farkında olmak ve durumla ilgili bir sonraki eylemin kararını alabilmek.

Herkes Zaman Zaman Raydan Çıkar

Herkes zaman zaman dağılabilir;

• ne yapacağını,
• nasıl davranacağını bilmediği,
• hangi yöne hareket edeceğini düşünemediği tepkisel bir alanda bulabilir kendisini.

Bu normal bir şey. Aslında bu durumun tersi anormal olanı:

Eğer kendinizi günde en az 20 kez böyle hissetmiyorsanız hiç bir şey yapmıyorsunuz ve atıl olarak bekliyorsunuz demektir.

Önemli olan içinde bulunduğunuz durumun farkında olmak, ve bir sonraki adımda nasıl, nereye hareket edeceğinizi görebilmektir. İşte iş bitirme sanatı size bu konuda yardım eder.

İş bitirme sanatı sizin ne zaman raydan çıktğınızın ve nasıl işleri tekrar rayına oturabileceğinizin farkında olmanızı sağlar.

Her Şey Davranış Kalıplarını Değiştirmekten Geçiyor

Aslında her şey temelde önemsemediğiniz küçük davranış kalıplarını değiştirmekle ilgili. Gün içinde sık sık farkında olmadan iş birtirme ile ilgili temel prensipleri zaten uyguluyoruz. Eğer bu süreci her şeyin farkında olarak yapıyor olursak, o zaman üretkenliğinizin ciddi anlamda arttığını ve üzerinizdeki gerilimin yok olduğunu göreceğiz

Her şey:

• Çevrenizin kontrolünde olmak ve bu kontrolü bakış açınız (perspektif) ile dengelemek,
• Neleri yapmaya meyilli (eğilim) olduğunuzun ve bu eğilimin dikkatinizi odaklandırdığını bilmek,
• Farkında olmadan kendinizle yaptığınız anlaşmaları, kendinizi ne tür görev ve projelere adadığınızı görmek,
• Zihninizin aslında çok sadık bir hizmetkȃr olduğunun, bununla birlikte ileriye dönük yaptığınız vaatleri hatırlatmak konusunda çok kötü olduğunun farkında olmak,
• Zihniniz ne kadar dingin olursa sürprizlere karşı o kadar hazırlıklı olacağınızı, ufkunuzu ve kontrolünüzü o kadar hızlı ayarlayabileceğinizi anlamak,
• Not almak, listeler hazırlamak, aklınıza ne geliyorsa yazmak ve aklınızdan geçen her şeyin bir anlamı olduğu ve o an değerlendirilmesi gerektiği konusunda düşünmek

kavramları üzerine bir sistem kurmak ile mümkün. Kavramlar bu denli öznel olunca da herkesin iş bitirme sisteminin kendine özgü olması gayet normal.

Dünya üzerinde ne kadar insan varsa, o kadar da iş bitirme tekniği var demektir

Bu kavramların hepsini yukardaki zihin haritasıyla özetleyebiliriz.

Haritayı hazırlarken, hem windows, hem mac, hem de linux ortamında çalışan ücretsiz Xmind programını kullandım. Sonraki yazılarda bu zihin haritasını sürekli geliştiriyor olacağız (bu gelişime yorumlarınızın da etkisi olacaktır). Haritayı http://share.xmind.net/linkibol/business-end-of-art/ adresinden takip edebilirsiniz
(antr prantez: “business end of art” çevirisini ben yapmadım xmind bu ismi değiştirmeme izin vermiyor;  sanırım google translate api’sini kullanıp tarzanca bir şey üretmişler bakıp da “ne biçim İngilizce’dir bu yahu” demeyin).

Önümüzdeki yazılarda

• yukarıdaki haritada gördüğünüz her dalı detaylı olarak inceleyecek;
• incelediğimiz noktalarda yeni düşünce dalları oluşturacak;
• ve yukarıdaki zihin haritasını geliştiriyor olacağız.

Herkes için yararlı olması ümidiyle; bir sonraki yazıda görüşmek üzere…

Yazıdaki söz konusu düzenlenmiş çalışma ortamı şöyle bir şeydi:

Gerçekten de bir süre bu ortamda çalışmaktan ciddi zevk almıştım.
Her şey elimini altındaydı ne de olsa…

Şimdi;

Yahu bu masaya deveyi bıraksan yüküyle kaybolur!

diyenler olacak. Ki bunu diyenler sonuna kadar haklılar. (Ki  resimdeki görüntü, çalışma ortamımın gereksiz her şeyden arındırılmış haliydi (o an için, bana göre — dileyenler resme tıklayarak hangi rakamın neyi ifade ettiğine bakabilir)

Bununla beraber, aradan geçen bir sene boyunca yavaş yavaş ideal çalışma ortamı anlayışım da sadeleşti. Ocak 2009, aradan bir sene geçti; ve çalışma ortamımın en güncel hâli:

Göreli olarak daha sade Görüntüde neler mi var?

1. Çok sevdiğim, büyük boy Hard Rock Café Moscow kahve kupam

2. Twitter hayat akışımı takip etmek için Tweetdeck

3. MSN, Yahoo, gtalk ve IRC’ye aynı anda bağlanabilmek için Pidgin

4. Friendfeed hayat akışımı takip etmek için Twhirl

5. 9 tane ayrı masaüstü arasında geçiş yapabileceğim bir kenar çubuğu

6. Pek de kullanmadığım için iyice küçülmüş fare (genellikle web sayfalarını kaydırmak(scroll) için tekerini kullanıyorum; onun dışında işlerimin çoğunu klavye kısayolları üzerinden halletmeye çalışıyorum.

Ve işletim sistemi olarak Ubuntu.

Bu kurulum şu an için yetiyor da artıyor.

Ne dersiniz, biraz ilerleme var değil mi ;)?

Önceki yazılarımda Digg klonu sitelerin digg’i aşmak için neler yapmaları gerektiğinden bahsetmiştim.

Bununla birlikte, iş sadece sitenin — yani sunulan sosyal imleme ya da sosyal haber hizmetinin — farklılaşmasıyla ya da iyileşmesiyle bitmiyor. Gerekli olan bir başka şey de kullanıcı tabanının bilinçli olması. Sosyal imleme platformu webiket belki de durumun böyle olduğunu gördüğü için kedini feshetti, kim bilir.

Eklenti:

Engin “…birkaç örnek sosyal site güzel gider …” demiş.

Aşağıdaki derlemeler “sosyal imleme” ve “sosyal siteler” konusunda referans olabilir:

• linkibol’da “socialnetwork” olarak etiketlenmiş linkler
• linkibol’da “sosyalağ” olarak etiketlenmiş linkler
• linkibol’da “sosyalimleme” olarak etiketlenmiş linkler
• linkibol’da “imleme” olarak etiketlenmiş linkler

Sosyal imleme konusunda, henüz yeterince bilinç sahibi olduğumuzu düşünmüyorum (daha, toplum olarak, sosyal imleme ve sosyal haber kavramları arasındaki farkı bile anlamış değiliz — anlasaydık Türk soyal imleme siteleri çok daha farklı bir konumda olurlardı).

Sorunun temeli bencilliğimizde yatıyor:

Tabii ki herkes ünlü olmak ister, herkes kendi hikâyesinin önemli olduğunu düşünür ve hikâyesinin sosyal sitelerde üst sıralarda görünmesi için çalışır. Bunda yanlış bir şey yok. Yanlış olan, yaklaşım tarzı.

Şöyle sorayım:

Birden bire parlayıp sonra kaybolmak mı istersiniz; yoksa birilerinin zevkle takip ettikleri listesinden zamandan bağımsız yer almak mı hoşunuza gider?

Eğer cevabınız ikincisi ise, okumaya devam edin

Eğer siz de içeriğinizin sosyal imleme sitelerinde üst sıralarda görünmesini istiyorsanız bazı ufak ayrıntılara dikkat etmeli; yaklaşım tarzınızı değiştirmelisiniz:

1. Ayrı Kalmayın, Topluluğa Karışın

Diyelim ki bir sosyal imleme sitesine son yazdığınız makalenizi, ya da youtube’dan özenle arayıp bulduğunuz video’yu, ya da sitenize özene bezene yerleştirdiğini “Kurtlar Vadisi Pusu”nun son bölümünü eklediniz. Ve birden farkettiniz ki, içeriğinizi sosyal imleme sitelerine ekleyince daha çok kişinin ilgisini çekiyor; sitenize daha çok ziyaretçi gelmeye başlıyor.

Harika! O zaman neden

• şu ana kadar derlediğiniz tüm videoları,
• topladığınız tüm mp3 arşivini,
• sitenizde yer alan tüm şarkı sözlerini,
• forumunuzdaki tüm tartışmaları
• …

aynı sosyal imleme sitesine ekleyip, daha çok trafik kazanmayasınız?

Tamemen Yanlış!

Çünkü bu şekilde link eklerken sadece kendinizi düşünüyor, topluluğu gözardı ediyorsunuz. Sosyoloji ile ilgili olan herkes bilir ki topluluğun bir karakteri vardır; topluluk gözardı edilmeyi sevmez.

Siz topluluğa ne kadar katkıda bulunursanız, topluluktan da o kadar olumlu bir geri dönüş alırsınız.

Tabii ki kendi sitenizdeki yazıları ekleyeceksiniz. Bununla birlikte,

• güzel olduğunu farkettiğiniz,
• topluluğun hoşlanacağını ve yararlanacağını düşündüğünü
• Kendi sitenize ait olmayan farkı sitelerden farklı, yararlı ve orijinal içerikler
• …

eklerseniz, hem sosyal imleme sitelerinin kalitesinin artmasına, hem de kendi içeriğinizin daha çok tanınmasına katkıda bulunursunuz.

Çünkü sürekli kendi reklamınızı yapıyor görünmez; topluluğun ilgi ve beğenisini kazanırsınız.

Eğer aksini yapmakta ısrar ederseniz topluluk tarafından dışlanırsınız: kimse SPAM’cileri sevmez.

Sosyal imleme siteleri de SPAM’cileri sevmez. Örneğin dünyaca bilinen sosyal haber sitesi Digg, eğer SPAM yaptığına ya da kurallara aykırı davrandığına inanırsa gözünü kırpmadan en çok katkıda bulunan üst seviye kullanıcılarını (top users) bile sistemden atabiliyor.

Benzer şekilde linkibol‘da

• sürekli topluluğun beğenisine aykırı içerik ekleyen,
• sürekli olumsuz oy alan,
• kendi linklerine olumlu, başkalarının linklerine sürekli olumsuz oy veren
• …

kişiler akıllı bir algoritmaya göre otomatik olarak askıya alınıyorlar. Ayrıca SPAM olarak işaretlenen linkler endeksten düşüyor ve ana sayfada görüntülenmiyor.

linkibol‘un SPAM ile savaş algoritmasının SPAM içeriği %90′ın üzerinde önlediğini rahatlıkla söyleyebilirim. Yoksa eklenen linklerin anında ana sayfada görüntülendiği bir sosyal imleme ortamının yurdum insanı tarafından istismar edilmesi kaçınılmaz olurdu

2. Değer Katın

Kısacası topluluğa değer katacağına inandığınız her şeyi favori sosyal imleme sitenize eklemekten çekinmeyin.

İnternette iken sadece kendi blogunuzu ya da forumunuzu gezinmiyorsunuz değil mi? Neden beğendiğiniz diğer içerikleri de eklemiyorsunuz? Korktuğunuz ya da çekindiğiniz bir şey mi var?

3. Katılımcı Olun

Topluluğa katılmak derken, gerçekten topluluğa katılın. Sadece link ekleyip kaçmak yerine,

• linklere oy verin,
• tartışmalara dahil olun,
• Günde bir yarım saatinizi “başkalarının ne yaptığını” keşfetmeye, yorumlarınızı paylaşmaya ayırın.

Faydasını göreceksiniz

“Yorum” demişken; yorumlarınız “emeğine sağlık, harika olmuş” yaklaşımında barda “ucuz bira” ısmarlarmışçasına yapılmamalı. Yorumlarınız da değer katmalı ve topluluğu yönlendirmeli. Yani yorum yaparken düşünmeli ve emek harcamalısınız.

 4. Katiteli, Özgün İçerik Bulun

Bu, yukarıdaki topluluğa katılın kuralının bir gereği aslında.

Topluluk kaliteli, özgün ve çeşitli içerikten hoşlanır.

Sürekli popüler olabilecek, zamandan bağımsız etkileyici bir hikâye bulursanız, daha çok takipçi / arkadaş / karma kazanırsınız, bu da gelecekte ekleyeceğiniz linklerin daha çok dikkat çekmesini sağlar.

Bu şekilde organik içerik ekleyerek, sürekli kendi sitenizden içerik ileten bir robot gibi görünmeyip, kanlı canlı, yaşayan biri olduğunuzu gösterirsiniz; bu da takipçilerinizin artmasını ve topluluğun size ilgi ve saygı duymasını sağlar.

Asıl amacını kendizi, ya da ürün ve hizmetinizi ön plana çıkarmaksa bu yazıyı okumamışsınız demektir. İlk günden öpüşmeye kalkmayın, sonunuz hüsran olur

Amacınız topluluğu daha iyiye götürmek, içeriğin kalitesini arttırmak olmalı.

Fikir virüsünüzü yaymak için öncelikle “ben” kavramından kurtulmayı öğrenmeliziniz.

Siz, ya da ürününüz, ya da firmanız, da ya müşteriniz değil; topluluk önemlidir. Topluluk sizden ve  firmanızdan çok daha bilgedir — onu kandırmaya çalışmayın

Kurtlar Vadisi Pusu’nun son bölümü ya da İbrahim Tatlıses’in bir video klibinin topluluğa ne kadar değer katacağı tartışılır.

Ekleyeceğiniz içerik topluluğa değer katmalı, insanlara fayda sağlamalı.

Şöyle bir kural geliştirebilirsiniz: İleride bakıp, inceleyip, bir şeyler elde edeceğiniz zamandan bağımsız bir linkiniz yoksa, bunu sosyal imleme platformlarında paylaşmanıza da gerek yok demektir.

5. Kuralları Çiğnemeyin

Aslında bunu yazmaya gerek bile yok: Sistemi kandırmaya çalışmayın.

Tüm linklerinizi otomatik olarak ekleyen bir betiğiniz mi var? Ya da çaktırmadan kullanım şartlarına aykırı içerik mi eklemek istiyorsunuz? Bu durumun hesabınızın kapatılması ve daha önceden eklediğiniz tüm linklerin (kurallara uygun bile olsa) silinmesiyle, IP’nizin siteye erişime bloklanmasıyla sonuçlanabileceğini bilin.

Unutmayın: sıradışı ve ünlü olmak emek ister.

Sizce?

Forum sitesi değil, “forum”; blog sitesi değil; “blog” … dilimizi özensiz kullandığımız; yabancı dillerden dilimize kaynaşan kelimeleri (örneğin blog) bile doğru dürüst özümseyemediğimiz gerçeğine apayrı bir yazıda değinmek gerekli.

Nereden Başlasam, Nasıl Anlatsam… (kaç kişiydik o zaman, kaç kişi kaldık şimdi)

Peki, web uygulaması geliştirmek için neleri bilmek gerekli?

Bu soruya gerek e-posta gruplarında, gerek forumlarda, gerek çevrimiçi mesajlaşma üzerinden, gerek telefonla… birkaç bazilyon kere maruz kalınca “bence” bilinmesi, okunması gerekenlerin naçizane bir listesini yapmanın yararlı olacağını düşündüm. Başlayalım mı?

Başlamadan Önce

Öncelikle  google’da şu aramaları yapmanız güzel olur (google sizin dostunuzdur; korkmayın ondan ):

• google: “unobtrusive javascript”
• google: “graceful degradation”
• google: “progressive enhancement”
• google: “split presentation from behavior”
• google: “mvc”
• google: “ajax patterns”
• google: “design patterns”
• google: “pattern oriented architecture”

Kahvaltı

Web uygulaması geliştirmenin derinliklerine dalmadan önce semantik, standartlara uygun ve erişilir kod (markup ve css) nasıl oluşturulur onu bilmek gerekli. Bunun için şu kitapları sindire sindire okumanızda yarar var:

• “Designing with Web Standards”,  Zeldman
• “CSS Mastery”, Budd, Moll, Collison
• “Beginning JavaScript with DOM Scripting and AJAX”, Heilmann
• “Bulletproof Web Design”, Cederholm

Ara Sıcaklar

Bu kitapları iyice hazmettikten sonra

• w3c.org
• Jacob Nielsen (ki kendisi kullanılırlık konusunda bir gurudur)
• w3c Web Accessibility Initiative
• A List Apart
• Unobtrusive Javascript
• Progressive Enhancement
• Quirksmode

sitelerinde (tartışma ve yorumlar dahil) ne bulursanız okuyun .

Özellikle İleriye dönük geliştirme (progressive enhancement) ile ilgili a list apart makalesi, ve yeniden tasarlamak (redesign) konusundaki yine aynı sitedeki yazı dikkatlice okunmaya değer.

Bunlara göz atarken Design of Everyday Things kitabını incelemek de tasarım kavramı konusunda farklı bir bakış açısı kazandıracaktır

Soğuk Mezeler

Aşağıdaki kitaplar da bence mutlaka okunması gerekenler listenizde olmalı:

• Don’t Make Me Think
• The Art And Science of JavaScript
• Beginning CSS Web Development
• Build Your Website the Right Way
• The Web Designer’s Idea Book
• High Performance MySQL
• Scalable Internet Architectures
• Accellerated DOM Scripting With AJAX, APIs, and Libraries

Bunları bitirdikten sonra aşağıdaki konu başlıklarına tekrar bir göz atın:

Kullanılırlık

• usability post
• Usability on Wikipedia

Kabul Edilir Etkinlik Düşüşü (Graceful Degredation)

• http://webtips.dan.info/graceful.html
• http://www.css3.info/graceful-degradation/
• http://ajaxian.com/archives/graceful-degredation-with-prototype-scriptaculous-and-ruby-on-rails

Arayüz Tasarımı

• Designin Interfaces
• User Interface Design Patterns

Kullanıcı Deneyimi

• http://en.wikipedia.org/wiki/User_experience
• http://www.uxmatters.com/
• http://www.uxmag.com/
• http://www.uxnet.org/
• User Experience Design
• Behavioral Separation

Ana Yemek

Hemen bunların ardından yazılım mimarisi örüntüleri (software architectural pattern) hakkında bir miktar bilgi sahibi olmanız yararlı olur. Tek bildiğiniz pattern singleton ise yanlış yoldasını demektir (Eğer singleton nedir bilmiyorsanız, daha iyi bile olabilir sizin için )

Yazılım mimarisi ile ilgili Pattern Oriented Software Architecture serisi (6 cilt) kütüphanenizde refarans olarak bulunmalı (tabii referans dediysek raflarda tozlanmaya bırakılmamalı; okunmalı, öğrenilmeli, uygulanmalı)

Tatlılar

Tatlı olarak sizler için farklı kategorilerden birkaç düzine link derledim

İlham Almak İçin

• http://www.smashingmagazine.com/
• http://designmeltdown.com/
• http://cssmania.com/

Takip Edilesi Bloglar

• http://icant.co.uk
• http://www.wait-till-i.com/
• http://www.molly.com/
• http://www.codinghorror.com/blog/
• http://veerle.duoh.com/
• http://woork.blogspot.com/
• http://tutorialblog.org/
• http://snook.ca/jonathan/
• http://www.zeldman.com/
• http://vandelaydesign.com/blog/
• http://cssglobe.com/
• http://www.456bereastreet.com/
• http://www.scripttags.com/
• http://www.contentwithstyle.co.uk
• http://www.designfloat.com

JavaScript

• http://ejohn.org/
• http://onlinetools.org/articles/unobtrusivejavascript/
• http://www.jibbering.com/faq/faq_notes/closures.html
• http://www.quirksmode.org/ (javascript bilginizi birkaç seviye arttırabilir)
• http://nefariousdesigns.co.uk/archive/2006/05/object-oriented-javascript/

Ajax

• http://ajaxpatterns.org/
• http://ajaxian.com/
• http://www.ajaxrain.com/
• http://www.ajaxmatters.com/

Makale, Öğreti (Tutorial) ve Diğer Kaynaklar

• http://www.webstandards.org/
• http://www.evolt.org/
• http://www.sitepoint.com/
• http://alvit.de/handbook/
• http://www.brainjar.com/
• http://boxesandarrows.com/
• http://help-developer.com/
• http://www.w3schools.com/
• http://allsyntax.com/
• http://stylizedweb.com/
• http://www.webmonkey.com/ 
• http://www.digital-web.com/
• http://www.webappers.com/
• http://www.digital-web.com
• http://www.webresourcesdepot.com/
• http://www.webdesignerwall.com/
• http://www.thinkvitamin.com/
• http://www.dzone.com/links/index.html
• http://css-tricks.com/
• http://www.scripttags.com/
• http://www.builderau.com.au/
• http://www.ibm.com/developerworks/
• http://nettuts.com/
• http://psdtuts.com/
• http://pshero.com/
• http://www.dynamicdrive.com/
• http://www.msdn.com 
• http://java.sun.com/
• http://www.php.net
• http://www.google.com

Ve Son Olarak

Site mizampajınızda (layout) tablo-tabanlı bir tasarım kullanmalı mısınız, ona bir göz atın

…

Uzaya Roket Göndermiyoruz ki, Yap Gitsin Yahu!

Hayır efendim! Uzaya “roket” gönderiyoruz.

Öylesine oluşturulmuş, şık görünümlü, sağdan soldan “kopyala yapıştır” bileşenlerle derlenen bir “X sitesi“  elli-altmış eş zamanlı kullanıcıya dayanırken; mimarisi düzgün tasarlanmış bir site binlerce eş zamanlı kullanıcıya bana mısın demez

Bununla birlikte web uygulaması geliştirmek;

• ciddi anlamda mühendislik, estetik anlayışı, birikim ve sezgi gerektiren bir alan.
• toplumun geneli (demem yanlış olmaz) tarafından azımsanan; küçümsenen bir kavram (bkz: bizim çocuk da 150 liraya komple bilog sitesi yapıyor abisi )

Bu alanda hatrı sayılır bir noktaya erişmek için sizlerin de olmazsa olmaz dediğiniz şeyleri öğrenmek beni mutlu eder. Yorumlarınızı paylaşmaya ne dersiniz?

Yazmak için biraz Bedava Digiturk İzle, Bedava Film İndir mim dalgasının sönmesini bekledim.

Seni Özleyeceğiz Webiket

öncelikle sektörden bir haber:

Sosyal haber sitesi webiket.net kendi kararıyla kapandığını ilan etti.

Üzücü bir durum

Sevindiğim kısım ise, webiket‘in linkibol‘u kullanarak destekleyebileceğiniz sosyal imleme siteleri arasında önermiş olması

Aslına bakarsanız, webiket yönetiminin aldığı karara hak vermiyor da değilim. Çünkü:

• Ortalıkta birbirinin klonu (ve hemen hemen hepsi pligg tabanlı) türemiş onlarca sosyal imleme sitesi var,
• Bu kadar siteyi kaldıracak kadar geniş bir pazar yok ortalıkta,
• İş mantığı olarak farklılaşmış Türkçe sosyal haber sitesi sayısı bir elin parmağını geçmeyecek kadar az,
• Türk webküresi henüz sosyal imlemeyi, ya da sosyal haberi adam gibi kavramış değil,
• 24 milyon (ve artan) aktif Türk internet kullanıcısı arasında özgün içerik üretenlerin sayısı ciddi anlamda düşük,
• Diyelim ki özgün içerik üretmeyecek kadar üşengeciz; özgün içerik arayıp bulanların sayısı yani merak eden ve araştıranların sayısı da çok düşük bir oran.
• 24 milyon’un 22 milyon’u internet’i anlık mesajlaşma (MSN), Okey, tavla, warez ve adult içerikten ibaret bir yerleşke olarak görüyor.

…

linkibol’un Yeni Sürümü Yolda

Hal böyle iken ben ne yapıyorum?

(serde Don Kişotluk var ya ) linkibol‘un yeni bir sürümü üzerinde çalışıyorum:

Şu an yayında olan linkibol günde 9000 civarında tekil ziyaretle oldukça aktif ve kabul görmüş bir sosyal imleme sitesi.

linkibol’u bu aşamaya getirene kadar pek çok şey öğrendim. Yeni linkibol’u şu an varolan linkibol’un iyi yanlarını alıp sil baştan yazıyor olacağım.

Bu yeni linkibol sürümünde:

• çapraz tarayıcı uyumluluğu,
• platform bağımsızlığı (JavaScript (AJAX) olsun ya da olmasın çalışan erişilir ve kullanılır bir sistem),
• sadelik (minimalistlik),
• kullanışlılık (ileri düzeyde kullanıcıların kullanmak isteyeceği öğeleri göz önünden kaldırmak)
• kabul edilir etkinlik düşüşü (graceful degredation)
• adım adım geliştirme (progressive enhancement)

gibi kavramları daha bir  göz önünde tutacağım.

Ayrıca bu yeni sürümde sardalya‘dan bağımsız yeni bir kütüphane yazıyor ve kullanıyor olacağım.

Bu kütüphane olgunlaşınca AJAXseverlerin beğenisine GNU LGPL lisansı ile sunacağımdan emin olabilirsiniz.

linkibolcular merak etmesin, varolan kullanıcı adları ve şifreleriyle yeni sistemi de benzer şekilde kullanabilecekler

…

MessengerFX’e Hoş Geldim

Üçüncü bir haber de yeni işim ile ilgili:

Daha önceki yazımda VeriPark’tan ayrıldığımı ve yeni bir girişime doğru yelken açtığımı söylemiştim.

Bu kriz döneminde;

• ya rahat battı,
• ya da şeytan dürttü

Bununla birlikte an itibariyle messengerFX‘te Ön Yüz Mimarı (Front End Architect) olarak çalışmaya başladım.

messengerFX‘te tam olarak neler yapıyor olacağımı linkedin profilime göz atıp inceleyebilirsiniz.

Yakında yepyeni ve bambaşka bir messengerFX ile karşılaşacaksınız.

…

Bu yazıyı, yazdıktan sonra şöyle bir göz ucuyla taradım da pek bir Web2.0 göründü gözüme

Sanırım yine tam benlik işler için kolları sıvamaya başladım. Haydi hayırlısı

Sayın DigiTurk PR Departmanı Yetkilisi,

(tabii eğer var ise öyle bir şey )

Ticari kaygınız nedeniyle istemeden ve farkında olmadan pek çok blog yazarının kişisel özgürlüğünü elinden aldınız.

Bunun beklenen sonucu olarak, an itibariyle, pek çok blog yazarı hem ailelerinin hem de dostlarının Digiturk aboneliklerini iptal ettirmeyi düşünüyor.

Müşteri kitlenizin en üst tabakasında yer alan, sinema paketleri ve yabancı dil kanallarının izleyicilerinin aynı zamanda Türkiye’de en aktif blog kullanıcıları olduğu gözünüzden kaçmaması gereken bir gerçek.

Marka imajınızın özellikle A+ grupta yerin dibine geçtiğinin ve geçmeye devam ettiğinin bilincinde olmalısınız.

• Blogger altyapısının canlı ya da banttan yayın yapmaya imkân tanımadığı,
• üçüncü parti servislerden alınan embed kodlar kullanılarak başka bir servis üzerinden sağlanan içeriğe erişim sağlanması yoluyla dağıtıldığı,
• yani kendi sunucularında barındırılmadığı herkes tarafından biliniyor.
• Buna rağmen Blogger.com’u engelleten güzide birimlerinizin başındakileri işten kovun bence. Bu işi bilen birilerini işe alın!
  (bu maddeler jazzirti~dan alınmıştır)

Eğer markanızı düşünüyorsanız, ve bu yaptıklarınızdan dolayı üzgünseniz size Sansüre Sansür hareketine ana sponsor olmayı öneririm.

Saygılarımla,

Bir Blog Yazarı

—

not:
Başlık hem SEO, hem de ironi amaçlıdır.

not 2:
Eğer şu an yasaklanmamış bir blogunuz varsa sizi de benzer bir çağrı yapmaya davet ediyorum (evet bu bir mimdir, ve bu yazıyı okuyan her blog yazarı bu mim’e davetlidir)

not 3:
Konu ile ilgili yorum ve düşüncelerinizi duymaktan mutlu olacağım.

not 4:
Blogunuzda bu konuyla ilgili tepkinizi belirmeye üşenmeyin (bkz: not 2)

–

Teşekkürler

Bu mime katılan herkese teşekkür ederim:
(not: linkleri herhangi bir sıraya göre dizmiyorum, eğer kendi blogunuzu burada göremiyorsanız bana bir haber edin yeter.

• Jazzirti (what he has done, what he will do)
• Mütemadiyen.net (haftada en az bir kez dejavu olmaya çalışır ki zihni açılsın)
• Who is this yapita girl? (Try not, Do! or do not, there is no try)
• Çocukla hayat (Çocuğunuz ile acil bir şey planlamalısınız, ama ne?)
• Bio Eng Thing (Do not hate media, be media)
• J(nbn) Başıma (biraz da kişisel)
• Dinçer Keskinpala (ekonomi, finans, pazarlama ve reklam üzerine)
• Keyf ehli (teknoloji, internet, iş hayatı, gündem, kültür-sanat ve futbol)
• Müge Cerman (Müge’nin kişisel web günlüğü)
• hoşaf.org (üç tunç tas has hoş hoşaf)
• truetype lies (Fatih Gül’ün Portfolyosu)
• Şeyler (boş konuşmanın müthiş zevkine bir takdir)
• Beker Peksağ (Web teknolojileri hakkında günlük Türkçe notlar)
• Abaragandiii (puhauhauha da demiş)
• Eren Soydaş (Eren Soydaş’ın web günlüğü)
• Levent Ballı (İstikrarsız Blog)
• nreklam (sanırım yeni bir blog)
• fevkalada (aklına ne gelirse yazar)
• bir kafadan her ses (Çilekli Süt’ün çoksesli blogu)
• çekirge (çekirde üçten fazla zıplar)
• ndokuzlar (sen kendini övme, başkaları övsün)
• Merve Selvi (Merve’nin kişisel günlüğü)
• Fatih Mehmet Yılmaz (Graphical Designer, Flash Animator)
• Bir bilene danışmalı (graphic design, motion graphics)
• Asortik Begonvil (ya da şeker portakalı mı desek)
• Elma Alt Shift (ilgili yazıyı bulamadım, bununla birlikte kendi başına yeterince dalga üretmiş)
• Hayal Meyal (duvar kağıdı, fotoğraf, sanat ve nostalji üzerine…)
• Barış Akalın (virütik çözümler ve çözümlemeler)
• Volkan ve Kaldera (kişisel web günlüğü)
• Nahnu Bey (kontra-atak ile kalesinde golü görenler derneği resmi web sitesi)
• Pazarlamacı Girebilir (reklam ve pazarlama üzerine)
• Eray Endeş (güzel bir reklam şebekesinin kurucusu)
• Ali Erkurt (yutması ve hazmı kolay reklam blogu)
• Sansüre Sansür (Yani neymiş? Öyle sansüre böyle sansür!)
• hhologram (bazen her şey öyle doğal gelir ki insana…)
• Burak Argın (fikirbaz)
• mavi kablo (mavi kabloyu kesmekten korkmayanların blogu)
• Ebru Baranseli (graphic designer, motion graphics)
• SadiTekin (biri bakarken çalışamaz)
• Teakolik (Bilgi-işlem, bilişim ve teknoloji üzerine)
• Gazanya (Yapılmış küçük işler, planlanmış büyük işlerden daha iyidir)
• Sabahın Körü (Kişisel niteliklerde teknolojik blog)
• Osman S. Börütecene (alemlerin aslı hayaldir)
• Muhittin Özer (internet, web tasarımı ve kişisel)
• Sansürme!!! (Sansüre karşı)
• Pardus007 (photoshop, siyaset, teknoloji, video, wordpress)
• halimeli (2 nev-i şahsına münhasır kişiye ait bir blog)
• Okyanus Ötesi (Okyanusun ötesindeki teknolojik ve hayata dair dalgalanmalar)
• İsmail Taşcı (süpernova)
• F Tipi Blog (made in satisfaction)
• Portlak (sermayesi hayalgücü)
• Kadın Sanat (dekorasyon, yemek ve gezi üzerine)
• Alternatif Akım (akıp gitmek, karşı koymak gibidir)
• Kolibant Amca (çok meraklı; bir o kadar da umursamaz)
• mecese (Ey insan! Nedir seni lütuf sahibi Rabb’inden uzaklaştıran?)
• jazzistan (sinemalar, diziler ve biraz kişisel)
• Sancürcünün yasası varsa, blogcunun hareketi var (sansüre tepki)
• Hüseyin Mert (sadecece teknoloji değil…)
• Halil Gökdal (Halil’in kişisel günlüğü)
• Karalama Defteri (yaşama dair her şeyin dökülebildiği defter…)
• Mahşer (hassas terazi kuruldu)
• … daha devam eder bu!

Tepki ve Etki

Ufak bir google araması ile, bu mimin ne kadar etkin olduğunu görebilirsiniz.

http://www.google.com/search?hl=en&q=bedava+digiturk+izle

E siz hâlâ katılmadınız mı aramıza?

• Gerçekten güzel yazılıyor ve takip ediliyorum (egonun tavana vurma durumu),
• Türkiye’de doğru dürüst özgün blog yazan blog yazarı sayısı çok az; kopyala-yapıştır blogcular ve sploglar ise her yerde,
• Gerçekten güzel yazan erkek blog yazarlarını seçmek de düz mantıkla örnek uzayının genişliğini yarıya indiriyor

…

Ya kardeşim uğraştırma bizi üç beş blogcuyla…

diye düşünmeyen Gilette‘in bu kampanyası, blog yazarlarının viral gücünün bilincine varılması açısından çok güzel.  İleride daha çok firmanın at gözlüklerini bırakıp bu vizyona yaklaşacaklarını düşünüyorum.

Eğer daha çok firma bu bilince ulaşırsa reviewme benzeri bir ürünün ya da  bloglama gibi bir reklâm şebekesinin ülkemizde başarıya ulaşmaları daha kolay olacaktır.

Doğru Yaklaşım, Akıllı Kampanya

Gilette “deneyin test edin ve büyük ödülü kazanın” demiyor. Eğer öyle diyor olsalardı “ağızlarına acı biber” niteliğinde okkalı bir e-posta alırlardı benden

Anlaşılan ülkemizde “pazarlama” kavramına bakış yavaş yavaş değişiyor. Pazarlamanın,”vantilatöre tıkla, eteği kaldır”; “rakibinden daha fazla şınav çek ödül kazan”gibi ucuz reklamlardan; ya da onlardan mantık olarak pek de farkı olmayan  advergame‘lerden farklı yöntemlerle de yapılabileceğinin anlaşılması sevindirici.

Görülen o ki Gilette, son kullanıcının gücünü fark etmiş; “pazarlama”nın ortaya özgün bir hikâye koymak olduğunun bilincinde; ve bu hikâyeye kullanıcıları zorlayarak iknâ edemeyeceğini de çok iyi biliyor.

Ürünü test etmem istenmiyor, ürün hakkında yorum yapmam da istenmiyor. Dilersem ne Gilette’den ne de Fusuion Power’dan bahsetmeyebilirim. Kampanya’nın istediği sadece ve sadece ürünle tıraş olduktan sonra hissettiklerimi ifade etmem.

Biliyorsunuz daha önceden de Türk blogküresinin gücü fark edilmişti. Fenomen blogger projesi, bu farkındalığın arttığının ve bu tarz projelerin devamının geleceğinin bir göstergesi.

Beş Bıçak Teknolojisi

Bugün phenom tıraş setim de geldi. Pille çalışan vızır vızır bir şey. Henüz kullanmadım. Bununla birlikte tıraş jeli ve balsam’ının kokusuna eşim bayıldı

Ürün, “üç bıçak teknolojisinden  sonra yapılabilecek yegâne yenilik bıçak sayısını iki arttırmak mıdır?” diye düşünen bendenizi şaşırttı:

• Öncelikle tıraş makinesi oldukça ergonomik; ne hafif, ne ağır, ele rahat oturuyor, kaymıyor.
• Elektrikli titreşimler bir işe yarıyor mu yani arkasında bir ar-ge var mı, yoksa sadece pazarlama grubunun ortaya attığı otantik bir yalan mı, bunu da tıraş olunca anlayacağım

Birkaç gün içinde phenom deneyimimi de paylaşırım sizlerle

Zaman ve proje yönetimi ile ilgili düşüncelerim ve kullandığım araçlar yer yer değişiyor. Bununla birlikte kullandığım yöntem ve araçların ve iş bitirme (GTD) sürecimin giderek olgunlaştığını hissediyorum.

Örneğin freemind ile oluşturduğum yukarıdaki sadeleştirilmiş zihin haritası bu blog yazısını düzenlememi hayli kolaylaştırdı ve hızlandırdı. Kısasacı bana zaman kazandırdı.

  Aşağıdaki önerileri hayatının önemli bir kısmını triple-monitor bir çalışma masasında teknoloji, internet ve web2.0 ile iç içe olan biri olarak ekliyorum. Önerilerimden bir kısmı işinize yarayabilir; bir kısmı ise fazla “uçuk” gelebilir. Dikkatli kullanın

… ne diyordum, sizin de zamanınızı geri kazanmak kendi elinizde. Nasıl mı?

Öncelikle Masaüstü Klasörlerinizi Düzenleyin

Kendinize göre bir klasör düzenleme tarzınız olsun. Örneğin gelen istekleri INBOX, bitirdiğiniz projeleri ise OUTBOX klasörüne yerleştirin. Masaüstünüz temiz görünsün. Masaüstünüzde dosya ve klasör kalabalığına izin vermeyin.

Kendi masaüstümde 3 tane klasör bulunduruyorum.

• Projects: Gerek teslim edilebilir nitelikte, gerekse geliştirilmeye devam eden bütün projelerimin bulunduğu klasör.
• Resources: Projelerim ile ilgili kaynakların bulunduğu klasör. Ayrıca bu klasörde sistem bakımı ile ilgili kaynaklar;  proje yönetimi ile ilgili kaynaklar  projeler için kontrol listeleri (checklist) ve prosedürler;  Yazılım mimarisi, veritabanı optimizasyonu gibi konularla ilgili el altında bulunması yararlı olan dokümanları bulunduruyorum.

  To Process: Henüz işlenmemiş; Projects’e konulacak kadar olgunlaşmamış; Resources’a konulacak kadar derli toplu hâle gelmemiş genelde taslak niteliğindeolan geçici dosyaları barındırıyor. Örneğin bu blog yazısı için olşuturduğum resimleri ve blog yazısını yazmadan önce hazırladığım zihin haritasını bu klasöre yerleştirdim.

Kaynaklarınızı Yönetin

Kaynaklarınızı yönetmek derken

• Birbiri ile çelişen, eksik ve tutarsız dosyalarınızı azaltın,
• Önemli verilerinizi sonradan kolayca erişebileceğiniz bir biçimde biriktirin,
• Olası sürprizlere karşı verilerinizi yedekleyin

Eğer siz de, birden fazla bilgisayarda çalışıyorsanız (örneğin evde ve iş yerinde), dosya ve projelerinizi senkronize etmek için bir araç kullanmanız neredeyse kaçınılmaz.

İşte farklı bilgisayarlardaki dosyalarımı senkronize etmek için imdadıma DropBox yetişiyor. Dropbox, dosyalarınızı güvenli bir şekilde paylaşmanız ve farklı bilgisayarlar arasında senkronize etmeniz için bir program.

Bir örnekle anlatmak gerekirse; diyelim evinizdeki ve iş yerinizdeki bilgisayarınızda dropbox yüklü. Evdeki bilgisayarınızın dropbox’ına bir dosya yerleştirdiğinizde, işe gidinde iş yerinizdeki bilgisayarda da aynı dosyayı görüyor olacaksınız. Benzer şekilde dropbox’tan bir dosya silinince bağlı bulunduğu tüm bilgisayarlardan bu dosya siliniyor.

Ayrıca aynı dosyayı farklı iki kişi düzenler ve dosyalar arasında çelişki (conflict) oluşursa dropbox iki farklı dosyayı ayrı ayrı kaydediyor. Daha sonra bu çelişkileri winmerge benzeri bir uygulama ile karşılaştırıp çözebilirsiniz.

Dropbox, ücretsiz 2GB, makul bir ücretle ise 50GB depolama alanı sunuyor size.

Tek Kişi Olsanız Bile Bir Sürüm Yönetimi Programı Kullanın

Çünkü sürüm yönetimi programları, proje geliştirirken geçmiş değişikliklerinizi gözden geçirmenizi sağlar; hatalarınızı kolayca geri alabilmenize yardımcı olarak size zaman kazandırır.

Sürüm yönetimi programı olarak subversion kullanıyorum. Kullanımı çok kolay. Ayrıca windows ve linux için subversion kullanımını kolaylaştıran pek çok program da var. Örneğin tortoisesvn ile sürüm yönetimi dosya üzerine sağ tıklayarak ilgili komutu çağırmak kadar kolay.

Verilerinizi Yedekleyin

En az dosyalarınızın sürümlerini takip etmek ve senkronize etmek kadar önemli bir şey varsa, o da dosyalarınızın düzenli olarak yedeklerini almaktır.

Önceki yazımda bu işlemi elephant drive ve syncback aracılığıyla yaptığımı söylemiştim.

Dosyalarınızı düzenli yedeklemek size zaman kazandırır; hiç beklemediğiniz bir anda önemli bir dosyanızı kaybedip krize girmenizi ve vakit kaybetmenizi önler — demedi demeyin

Dropbox ve elephant drive verileriniz depolanmadan önce onları (sanırım AES ile) şifreler. Dolayısıyla verilerinizin kötü niyetli kişiler tarafından okunması ve çalınması münkün olmaz. Yine de gizliliğiniz sizin için çok önemliyse ve “ne olur ne olmaz” diye şüphe ediyorsanız bir TrueCrypt sanal diski oluşturup bunu dropbox’a yükleyebilirsiniz.

TrueCrypt size şifreli bir hard disk oluşturur. Bu hard disk görüntüsü tek bir dosya olup, dilediğiniz yere taşıyabilirsiniz. Verileriniz, endüstri standardı algoritmalarla (AES, Serpent, Blowfish vb.) şifrelenir. Ve sizin belirlediğiniz ana şifreyi bilmeyen kimse verilerinize ulaşamaz.

Yedekleme Sürecinizi Otomatize Edin

Sisteminizi bir kez kurun ve bir daha düşünme ihtiyacı hissetmeyin.

Veri yedeklemenin birinci kuralı her şeyin otomatize edilmesi gerektiğidir. Dropbox ve ElephantDrive zaten yedek alma işlemini sizin için otomatik olarak yaparlar.

Bunlar dışında syncback ya da kcron gibi bir senkronizasyon uygulaması kullanıyorsanız; senkronizasyon işleminizin windows için zamanlanmış görevler, *nix için crontab vb. aracılığıyla otomatize edildiğinden emin olun.

Referans Amaçlı Verilerinizi Biriktirin, Kategorize Edin

Veri biriktirmek, sınıflandırmak ve derlemek için incollector‘ı kullanıyorum. Etiket desteği, rating, arama filtreleri (search folders) , içe alım ve dışa aktarma (import/export) özellikleriyle incollector referans amaçlı bilgilerinizi bir arada tutmak için biçilmiş kaftan.

Tarayıcınızı Senkronize Edin

Tarayıcı olarak Firefox kullanıyorum. Eğer inatla M$ IE kullanmaya devam edenlerdenseniz Firefox’u denemenizi kesinlikle tavsiye ederim.

Şu an için geliştirme yaptığım 4 ayrı bilgisayar var (iş, ev(unix), ev(win xp), ev(win 2000 server))
Bu bilgisayarların hepsinden internete erişiyorum. Hal böyle iken,

• gezinme geçmişimi
• şifrelerimi
• yer imlerimi
• eklentilerimi
• temalarımı…

Bu 4 bilgisayardaki tarayıcılarda senkronize etme gerekliliği doğuyor.

Eklentilerimi, temalarımı ve profil özelliklerimi FEBE aracılığıyla senkronize ediyorum.

Yer imlerimi senkronize etmek için Foxmarks, yer imlerimi paylaşmak içinse (bilin bakalım…) linkibol kullanıyorum.

Şifrelerinizi Bir Arada Tutun

Eğer benim gibi yüzlerce sosyal ağa ve beta uygulamasına üyeyseniz; birden fazla bankanın online şubesini kullanıyorsanız; ve kullandığınız uygulamaların bir kısmı sizden periyodik olarak şifrenizi güncellemenizi istiyorsa

• ya 123456 gibi basit ve güvensiz bir şifre seçerek hesaplarınızın potansiyel saldırılara açık bırakır;
• ya da tüm kullanıcı hesaplarınız ikin tek bir şifre seçersiniz.

Her iki durum da ciddi anlamda risklidir.

Tüm şifrelerimi tek bir noktada toplamak için password gorilla kullanıyorum. Bu nedenle tüm şifrelerim güvenli ve hiçbir şifremi ezbere bilmiyorum.

Böylelikle tek bir ana şifre (password gorilla giriş şifresi) ile tüm internet kullanıcı adı ve şifrelerime erişebiliyorum. Ayrıca password gorilla’mın veritabanını dropbox’ıma eklediğim için kullandığım tüm bilgisayarlarda şifre listeme kolayca erişebiliyorum.

Zaman Hırsızlarınızı Bilin ve Kontrol Altına Alın

İş akışınızı ve çalışma düzeninizi yukarıdaki gibi ne kadar

• düzenlemeye,
• otomatize etneye ve
• senkronize etmeye

çalışırsanız çalışın, eğer zamanınızı çalan asıl zaman hırsızlarının farkında değilseniz verimli ve üretken olma çabalarınız boşa gidecektir.

Neler mi bu zaman hırsızları? Kişiden kişiye değişir

Ben hemen aklıma gelen birkaç zaman hırsızımı sayayım:

• e-posta yazmak, e-postaları kontrol etmek
• RSS
• facebook, linkedin…
• friendfeed, xing, twitter…
• digg, del.icio.us, reddit, linkibol…
• İletişim araçları: telefon, skype, gtalk, MSN…

İnsan tüm bunlarla bütün bir gününü geçirebilir ve zamanın nasıl geçtiğinin farkına bile varmayabilir.

İşte bu zaman hırsızlarına ödün vermemek için:

• Kişisel e-postalarıma günde bir kere (ve genelde geceyarısı) bakıyorum.
• RSS, xing, linkedin vb. uygulamalar için günün belirli bir saatini ayırıyorum ve günde toplam en fazla 1 saat bu uygulamalarla uğraşıyorum.
• gtalk, yahoo ve MSN’de daima “meşgul” durumdayım. Sırf “muhabbet için” mesaj atanlara meşgul olduğumu nazikçe hatırlatıyorum.
• Günde en az bir saat kendimi dış dünyadan tamamen izole ediyorum. Telefon, IM, e-posta’nın hepsini kapatıyor ve o günkü en önemli işim neyse ona odaklanıyorum.

Özel Durum: Twitter

twitter’da düşüncelerime değer veren, an itibariyle 400′e yakın takipçim var. O nedenle ötenküre’yi (twitosphere) yakından takip etmem gerekiyor.

“Twitter için niye bu kadar zaman harcıyorum?”  sorusuna belki bir sonraki yazıda değinirim

Bununla birlikte eğer twitter, şu an benim yaşamımın bir parçası ise onu kullanmayı da kolaylaştırmalı ve otomatize edebildiğim yönlerini elimden geldiğince otomatize etmeliyim.

• Ötenküre’yi takip etmek ve yer yer ötmek için  tweetdeck,
• Ötme işlemimi otomatize etmek içinse laterthis, twitterfeed ve tweetlater kombinasyonunu kullanıyorum.

Zaman Planlaması

Zaman hırsızlarını kontrol altına aldık. Peki elimizdeki sınırlı zamanı nasıl planlayabiliriz?

Bu konu üzerinde son birkaç ay (belki de yıl)dır okuyor, yazıyor ve düşünüyorum. Birkaç hızlı ipucu:

• Her ne yapıyorsanız yapın “bir sonraki eylem”inizin ne olacağını bilin.
• Sıradaki iş ne ise onu yapın ve sadece tek bir iş yapın.
• zaman hırsızlarının albenisine kapılmayın.
• ertelemeyin

Yapılacak işlerin planlamasının en temel öğesi bir yapılacaklar listesi hazırlamaktır.

Şimdiye kadar yapılacaklar listemi, karmaşık masaüstü uygulamaları (tudumo, gtodo, task coach, task juggler, todolist…) ve web uygulamaları (remember the milk, ta da list, todoist…) olmak üzere pek çok ortamda tutmayı denedim.

Bununla birlikte basit bir todo.txt dosyasını dropbox’ıma eklemek ve bunu çeşitli shell scriptler ile komut satırından hızlıca düzenlemenin benim için en uygun çözüm olduğu sonucuna vardım.

Niye karmaşık bir yapılacaklar listesi uygulaması yerine basit bir metin dosyası?

• Çünkü salt metin (plaintext) evrenseldir, işletim sisteminden bağımsızdır,
• import/export etmenize gerek yoktur, uygulama için herhangi bir veritabanı vs. kurmanız gerekmez,
• üyelik gerektirmez, kullanıcı adı ve şifreye ihtiyacınız olmaz,
• güvenlidir, sizindir, her zaman elinizin altındadır,
• Taranabilir, araştırılabilir, kolaylıkla taşınabilir,
• fazla yer kaplamaz, herhangi bir editörle kolayca düzenlenebilir (illa todo.sh aracılığıyla bir linux terminalinden düzenlemenize gerek yok yani )
• Formatını tamamen siz belirlersiniz, size özgüdür; sizin için en uygunudur.

todo.sh programını google code’dan indirebilir ve inceleyebilirsiniz. Aşağıda kendi todo.txt dosyamdan bir ekran görüntüsü ekliyorum.

Örneğin todo.txt’deki

(C) API dokümantasyonunu bitir p:sardalya @NextAction

satırı sardalya projesine (p:sardalya) ait bir dokümantasyon işi olduğunu ve bunu bir sonraki eylem (@NextAction) olarak en kısa zamanda yapmam gerektiğini anlatıyor ve bu işi (C) önceliği ile önceliklendiriyor.

İtiraf etmeliyim, todo.sh script’inin hafif bir öğrenme eğrisi var. Bununla birlikte alışınca kullanması gerçekten kolay ve eğlenceli.

Mesela Yapılacaklar listesinin özeti görünümünü alıp, tüm projelerinize ve işlerinize bir anda kuş bakışı bakabilirsiniz:

Eğer linux kullanmıyor, windows kullanıyorsanız, cygwin üzerinden de çalıştırabilirsiniz uygulamayı.

Yok “ben bu komut satırı işine ısınamadım” derseniz o zaman size doomi‘yi önerebilirim.

Ya da ne zaman ne yapmanız gerektiğini size hatırlatacak sanal sekreter Sandy de işinize yarayabilir.

Öyle Wilma Moloztaş’a benzediğine bakmayın. Oldukça kullanışlı bir uygulama Sandy.

Örneğin sandy’e aşağıdaki gibi bir hatırlatma e-postası gönderince; 8 saat içinde bana ne yapmam gerektiğini hatırlatacaktır.

todo.sh,  doomi ve sandy gerçekten hayatımı kolaylaştırıyor.

• todo.txt’ye aklıma gelen tüm yapılacak işleri ekliyor;
• doomi ile şu an ne yapacağımı gözümün önünde tutuyor;
• Sandy’e ise ileride neler yapmam gerektiğini bana hatırlatmasını söylüyorum.

…

Bu ufak tefek ipuçları ve uygulamalar sayesinde zaten yoğun olan hayatımı ve iş akışımı biraz rayına oturtabiliyorum.

Umarım sizlerin de işine yarar bir şeyler çıkar bu listeden

Ne düşünüyorsunuz?
Listeye eklemek istediğiniz bir şeyler; paylaşacağınız ipuçları var mı?

Vardır… vardır

> Volkan arkadaşım merhaba,

Merhaba Murat.

> görüyorum ki sen çok fazla yazmak için fırsat veya zaman bulamıyorsun.

Evet, bu aralar yeni bir projeyle uğraşıyorum. Günlerim tahmin edemeyeceğin kadar yoğun geçiyor

> Keşke daha fazla yazmak için imkanın olsa…

Zamanla tempomu bir düzene sokacağım tabii ki

> … dünyalar tatlısı bir oğlumuz var.

Allah bağışlasın.

…

Murat, kendi işini kurmak istediğini söylemişsin.

Unutmamalısın ki aldığın kararlar sadece seni değil; aileni ve çocuğunu da etkiliyecek.
Girişimcilik gerçekten çok zor bir deniz. Ara ara sığınacak liman araman gerekebilir.

Her zaman bir Kriz Planın Olsun

Elinde dört-beş maaş kadar bir birikim olduğunu söylüyorsun. Bu birikime kesinlikle “sermaye” gözüyle bakma!

“Sermaye” ya da özsermaye yaptığın işten elde ettiğin gelir ve kârlardan dolayı oluşan birikimdir.

Dört beş aylık birikimin sermaye olamaz. Eğer bu düşüncedeysen kararlarını tekrar değerlendirmeni öneririm.

Elindeki dört-beş maaşlık para, kötü durumda seni, eşini ve çocuğunu sen yeni bir iş bulana kadar idare edecek bir tampon görevi görmeli. Mümkün olduğunca bu parayı harcamamalısın. Hatta bu paranın varlığını bile unutmalısın.

Tercihinde Ailen Senin Yanında mı?

Seçtiğin tercihte eşinin de tam desteğini almadan bu yola gitme. Çünkü cidden yoğun, gergin ve yorgun günlerin olacak.

Şu an üzerinde uğraştığım yeni iş ile ilgili geceyarılarına kadar çalışıyorum. Ve eşiminin bana her konuda tam destek olduğunu biliyorum ve bu beni gerçekten mutlu ediyor.

Sen de eşine geçireceğiniz süreci, kendini ne tarz bir yola koyduğunu, sizleri nelerin beklediğini net bir şekilde eşine anlat; bu konudan herhangi bir rahatsızlık duyup duymadığı konusunda onun fikrini al.

Ayrıca, eşine ve çocuğuna şu an ayırdığınan çok daha az zaman ayırman gerekecek; bunun bilincinde ol.
Bu durumu eşine net bir şekilde anlat; bu konudan herhangi bir rahatsızlık duyup duymadığı konusunda onun fikrini al.

…

> Bir yandanda işimde;hergün yeni birşeyler öğrenecek,kendimi gelişterecek bana birşeyler katacak,
>faydalı, lüzumlu vede en önemlisi beni doyuran tatmin eden birşeyler olmasa da, çok az da olsa tecrübe
>edinip devam ediyorum…

İş hayatında edindiğin tecrübenin tabii ki yararı olacaktır. Bununla birlikte, kendi işini sürdürmek gerçekten çok farklı bir deneyim.

Tam zamanlı işinde edindiğin bilgi birikimi ile tek kişilik bir şirketin

• “iş yönetimi”,
• “pazarlama yönetimi”,
• “müşteri ilişkileri” ve
• “finans analizi”ni

yapmak arasında ciddi anlamda uçurum var. “İş yapmak” ile “iş yönetmek” gerçekten çok farklı kavramlar.

Her zaman bir B Planın Olsun

Eğer sadece kendi hayatını devam ettirmekle yükümlü olsaydın sana tavsiyelerim çok daha farklı olabilirdi. Bununla birlikte düşünmen gereken bir eşin ve bir çocuğun var.

Diyelim ki, birden bire bir ekonomik kriz patladı. Ya da diyelim aylarca didindin, çabaladın; bununla birlikte yeni işinde tutunamadın.

Böyle bir durumda kendinde, kısa sürede bir iş bulacak yetkinliği görüyor musun?

Eğer cevabın “evet” ise durma, girişimcilik yolunda devam et.

Eğer cevabın “hayır” ise, şu an için, tam zamanlı işinde yükselmek senin için daha iyi olacaktır.

…

Hemen Kendine Bir İş Ağı Oluşturmaya Başla

>Kafama çok yatmasına(satmayı ve pazarlamayı düşündüğüm ürün veya ürünleri hemen hemen her türlü gıda maddesi satan markete ilk etapta kısa vadede
>İstanbul’a ,daha sonra orta vadede Türkiye geneline ,daha sonrada uzun vadede yurt dışına pazarlayabilecek ;bana bu konuda yardımcı olabilecek bir
>networke(eş,dost ve arkadaş çevresi) sahip olduğumu düşünmeme ve hemen hemen iş akış şemasını oluşturmama rağmen,tamamen farklı bir sektörde(Tekstilden
>gıdaya,üstelik tecrübenin olmadığı bir sektöre geçmek)sence nasıl olabilir?

Riskli olur: Öğrenmen gereken çok şey olacağı kesin.

Gıda sektörü; özellikle hızlı tüketilen gıdalar, ciddi anlamda iş planlaması ve dağıtım ağı gerektiren bir iş kolu. Piyasadaki rakiplerini inceledin mi? Rakiplerinden (fiyat avantajı dışında) farklı olarak ne sunuyorsun?

Eğer network’ün sadece “eş, dost ve arkadaş çevresi”nnden oluşuyorsa acilen ve sürekli network’ünü geliştirmen senin için gerçekten yararlı olacaktır.

“Eş, dost ve arkadaş çevresi” senin iş network’ün değil. Bu senin sosyal network’ün. Bu sosyal ağ sana zor anlarında desetek olacak; kendini yalnız hissetmemeni sağlayacaktır.

Bununla birlikte bu “network” değildir.

Girişimciliğin üçte biri (gerçekten çok) çalışmaksa, geriye kalan üçte ikisi bağlantılarını sıcak tutmak ve network’ünü genişletmektir.

Asıl geliştirmen gereken bir “network” varsa, bu “sosyal network”ün değil, “business network”ün olmalıdır. Yani “network”ten anlaman gereken “iş ağı” olmalıdır.

…

> Bana destek verecek olan firmadan tamamen bağımsız kendi başıma mı çalışmalıyım-yani kendim vergimi muhasebe
> masrafları gibi giderleri karşılayıp kendi işletmemi mi kurayım?Y oksa bir şube gibi yaptığım satışlardan
> komisyon veya karpayı alarak mı çalışmam daha doğru olur?

Kendi işletmeni kurmak riski yüksek, getirisi yüksek bir seçenek. Bayii olarak çalışmak ise daha düşük riskli bir çözüm. Bu konuda tercih riski ne kadar sevdiğine bağlı.

Risk, dikkatli yönetilmediği sürece tehlikelidir.

> Ayrıca satılacak olan gıda maddesi için kendime ait bir marka oluşturup yine aynı yapıda-organizasyonda-
> kendi markamı pazarlamayı düşünüyorum.Bu çok büyük bir maaliyet getirir mi?(Marka ve isim hakkı almak-web sitesi kurmak)

Marka ve isim hakkı, hangi dallarda marka patent başvurusu yaptığına bağlı olarak ortalama 3000-5000 liralık bir masraf getirir sana. Markalaşma süreci de ortalama 1 yıl civarı sürüyor.
Web sitesi için özgür kaynaklı pek çok güzel çözüm var. Biraz araştırma ile bunlardan birini kendin bile kurabilirsin.

> Yukarda özetlenen elde olan bu verilere göre sence böyle bir girişime girişmenin risk analizi nedir?

Bunu ben değil, sen yapabilirsin Sektör hakkında benden çok daha fazla bilgi sahibisin ne de olsa.

Bununla birlikte aldığın risk

• pazarın şu anki büyüklüğü,
• pazarın büyüme hızı,
• pazar doygunluğu (market saturation)
• pazarda kovukların (niche) olup olmadığı.
• elindeki ürünün fiyatı,
• ürünün genel özellikleri,
• ürünün konumlanmdırılması,
• ürünün tanıtımı için neler yapabileceğin,
• ve rakiplerinin bu konularda aldıkları stratejiler

ile bağlantı olacaktır.

>Her şeye rağmen denemeye değer olduğunu düşünüp yavaş yavaş böyle bir işin altyapısını kurmaya çalışacağım. Sence işimden ayrılmadanda bunu
>gerçekleştirebilir miyim? Yoksa hemen işimden ayrılıp biran önce kendi işimin gereklerini yerine getirmeye çalışıp,bütün konsantrasyonumu ve emeğimi yeni
>ve kendi işime mi yoğunlaştırmam daha doğru olur?

Sorumluluklarını ve Alacağın Riski Düşün

Eğer kendini ve aileni geçindirecek yeterli birikimin oluştuysa işinden ayrılmak ve kendi işine yoğunlaşmak seni olumlu motive edecektir. Bununla birlikte, eğer şu anki mevcut işine devam edip, bir yandan da yeni işinin altyapısını hazırlarsan daha güvenli hareket etmiş olursun.

Gemileri yakmak, ciddi ve dönüşü olmayan bir karar olabilir.

Dikkatli olmalısın

Yardımcı olması dileğimle.
D.K.

Türkiye’den neden global internet projeleri çıkmıyor diyenlere: Zamanı bolca konuşarak değil, fırsatları görmek ve gerçekleştirmek için harcadığınızda siz de global bir projeye imza atabilirsiniz.

İşte size güzel bir örnek:

Geçtiğimiz Ağustos ayında 10 senelik pazarlama işinden blog yazarak geçimini sağlamak üzere ayrılan Mert Erkal , Yunanlı Internet girişimcisi ortağı Vasilis Pasparas ile birlikte dünyanın ilk basılı/dijital blog dergisi Bloghology‘yi bu haftasonu Blog World Expo konferansında görücüye çıkarıyorlar.

Bu Başka Bir “İşte Google’a rakip Türk” Vak’ası Değil

Son günlerde google’ın arama api’sini ve google reklamlarını kullanarak “google’a Türk rakip çıktı” şeklinde çıkan haberleri duyar olmuşsunuzdur. Google’ın tahtına oturmak kolay değil. Cem Yılmaz’ın deyimiyle google oradayken google’ın tahtına oturmak hiç kolay değil

Mert’in girişimi ise bundan çok daha farklı. Bir amacı, hedefi, yayılabileceği bir ortam ve hızla ulaşabileceği bir vektörü var. Kısacası Mert’in fikir tam anlamıyla bir fikir virüsü. Ve bu nedenle gerçekten beğendim.

Konferans ile 100,000 Internet kullanıcısına ulaşılması hedefleniyor.

Şu ana kadar Yaro Starak gibi popüler blogculardan (40,000+ okuyucu) çok olumlu yorumlar aldılar.

Dergide Amerikalı, Hintli, Endonezyalı, Ukraynalı ve Türk blogcular yer almakta. Dergi her ay dijital ortamda ücretsiz olarak takip edilecek. Ayrıca her 3 aylık periyotlarda 40,000 adet kopyadan oluşan basılı dergi de yer alacak.

Mert ve Vasilis  Bloghology’yi sadece bir blog magazini olarak değil, Internet’in blogcu katılımlı en geniş sosyal ağlarından biri haline getirme vizyonuna sahipler. Eğer Mert’in fikri sadece başlangıç ise, devamının nasıl geleceğini gerçekten merak ediyorum

Hepimiz “müthiş bir fikir” bulmak isteriz. Öylesine müthiş ki, bu fikri tekrar değiştirmek, düzenlemek külfetinden kurtulalım. Fakat bu çok nadiren olur. İşin aslı, çoğu başarılı girişim harika bir fikirle yollarına başlayıp; birden yön değiştirip, bambaşka bir fikre odaklanıp bu fikri bir esere çevirirler.

Hayattaki her şey gibi, yeni başlangıç girişiminiz de hayal limitlerinizi zorlarcasına sürekli değişecek ve gelişecektir.

Girişiminizin temel taşı olan fikirler değişmek için vardır. Asıl önemli olan, fikirlerin “neden” değiştiğinin bilincinde olmak ve bu değişim karşısında rahatsızlık hissetmemektir.

Ölçeklenebilir İlerleme

Bir problemi kağıt üzerinde çözmek ile aynı kavramın etrafında gerçek anlamda başarılı bir iş oturtmak arasında ciddi anlamda fark var:

• Fikrinizin etrafında bir iş mantığı oluşturmadıysanız,
• bu işi destekleyen “dünyaya prizmadan bakan” birkaç — ki birkaç başlangıç girişimlerinde iki ile üç arasında bir rakama denk gelir — ekip arkadaşını aynı ortak hayale inandırmadıysanız;
• gerek coğrafi, gerekse düşünsel sınırlardan kendinizi özgür bırakmadıysanız;

daha henüz fikrinizi ölçeklenebilir bir şekilde büyüyen bir şirkete dönüştürmüş sayılmazsınız.

Evet, bazı fikirler sadece tek bir kişiye bağımlı olarak yürür. Bunda da kötü bir şey yok. Örneğin danışmanlık yapan bir kişi sadece kendi kişisel bilgi, birikim ve deneyimine dayalı hareket edebilir. Bu tarz bir işte kişi sayısını arttırarak daha çarpıcı bir ürün ortaya koymanıza gerek olmayabilir.

Bununla birlikte bazen

• işini bilen,
• riski seven,
• bir hayale inanacak kadar deli,
• ekip arkadaşlarını bir yapbozun parçaları gibi tamamlayan
• yaptıkları işi “iş” olarak görmeyen (olumlu anlamda)

bir çekirdek ekiple, inanılmazı yaratabilirsiniz.

Eğer dünyayı değiştirecek bir fikriniz varsa, ve bu işi yapan, fikri işleyen, düşünen, üreten, strateji geliştiren tek kişi sizseniz, bu durum başlangıç girişiminizde bir ölçeklenme sorununun ilk sinyalleri olabilir.

• Eğer dünyayı değiştirmek istiyorsanız, amacınız “bir şirket kurmak”tan çok ötedir.
• Amacınız “bir ihtiyaca cevap vermek”ten de çok ötedir.

Dolayısıyla bakış açınız mümkün olduğunda geniş olmalı, ve aynı zamanda gerektiğinde odak noktanızı ve odak genişliğinizi de çok rahat değiştirebilmelisiniz.

Sürekli Değişim

Kısacası sürekli değişime hazır olmalısınız.

Emin olun, yukarıda sıraladığım şeyler iş akışınızı çarpıcı ve kaçınılmaz bir şekilde değiştirecektir.

Değişimin nedeni her ne olursa olsun, ortada bu kadar çok parametre varken, rakipleriniz bu denli hızlı ilerlerken, gerçek anlamda pazarınızı incelemenizi, test yapmanızı, ve mükemmel bir ürün ortaya çıkarmanızı beklemek, en iyimser yaklaşımla bir mucizenin gerçekleşmesini beklemek olur.

Eğer geleceği gören bir kâhinseniz sizin bilgeliğiniz önünde eğilmekten başka bir şey gelmez elimden.

Yok eğer kendinizde bu yetiyi görmüyorsanız yapabileceğiniz tek bir şey var:

Kara tahtaya tekrar ve tekrar sil baştan bir şeyler yazmak.

Ta ki mükemmeli yakalayana kadar.

…

Şimdi durduk yere neden

• “takım ruhu”ndan,
• “başlangıç girişimleri”nden,
• “iş yönetimi”nden bahsettiğimi merak edebilirsiniz.

Bir delilik yapmak yakındır da ondan

Zamanı gelince biraz daha ayrıntıya gireceğim.

Şimdilik biraz merak edin bakalım

Ya da… Bugün evleniyorum.

Kiminle mi? Bir kısmınız tanır.
Yakın zamanda hacklenen İstanbul Doğa Tutkunları ‘nın kurucusuyla
Yok, yok kendisiyle site hacklenmeden önce tanıştık

Bu da davetiyemiz:

Dönünce kaldığım yerden devam etmek üzere…

Sevgiyle kalın.

D.K.

Çoğumuzun takip ettiği üzere cember.net artık Xing oldu. Böylelikle eski cember forumlarından büyük bir kitle yeni Xing gruplarında yazışmaya başladı.

Ne yalan söyleyeyim, cember.net ile oldum olası duygusal bir bağım vardı. Ve bu birleşme her ne kadar Türk girişimciliği için büyük bir başarı olsa da biraz buruk hissetmeme neden oldu. Ve ardından profil resmimi yandaki gibi değiştirmeye karar verdim.

Bilmeyenlere, resmin sol üstündeki kırmızı beyazlı simge, cember.net’in (eski) simgelerinden (favicon) biriydi. İsteyenler buradan indirebilirler.

Bu yazımda eski cember.net (şu anki Xing) profil resminize nasıl yandaki gibi bir “cember” simgesi ekleyebileceğimizi anlatacağım. Hem böylelikle GIMP programına da yumuşak bir giriş yapmış olacağız. Ne dersiniz?

Nedir GIMP?

GIMP; Corell Draw, PaintShop Pro, Adobe photoshop, Adobe Fireworks… gibi kullanmak için ücret ödenilen programların yaptığı hemen her şeyi ve daha da fazlasını yapabileceğiniz oldukça gelişmiş katman tabanlı (layer-based) bir resim düzenleme (image manipulation) programı. GIMP’i kullanmak için herhangi bir ücret ödemeniz gerekmiyor. Çünkü GIMP özgür bir yazılım.

Özgür Yazılım mı? O da ne? Yenir mi?

Aşağıdaki özellikleri taşıyan yazılım özgür bir yazılımdır.

• Her türlü amaç için programı çalıştırma özgürlüğü (özgürlük 0)
• Programın nasıl çalıştığını inceleme ve kendi gereksinimleri doğrultusunda değiştirme özgürlüğü (özgürlük 1). (Program kaynak koduna erişim bunun için bir ön şarttır).
• Yeniden dağıtma ve toplumla paylaşma özgürlüğü (özgürlük 2).
• Programı geliştirme ve gelişmiş haliyle topluma dağıtma özgürlüğü (özgürlük 3).
  (Böylece yazılım bütün toplum yararına geliştirilmiş olur. Program kaynak koduna erişim bunun için de bir ön şarttır).

Bir program, ancak bütün kullanıcıları bu hakların tümüne sahip oldukları zaman özgür bir yazılım olur.

Bu özgürlüklere sahip olmak, programın kullanımı, düzenlenmesi, değiştirilmesi ve geliştirilmesi için kimseden izin almamayı ve (dolayısıyla) izin için hiçbir bedel ödememeyi de içerir. [vikipedi ~den]

Tamam, Özgür Yazılım Felsefesi‘ni Anladım, Biraz da GIMP kullanayım

Başlamadan önce eğer GIMP’iniz yoksa, indirip kurun. linux ve windows için kurulum dosyalarını burada bulabilirsiniz.

Kurduktan sonra ilk yapacağımız XING için kullandığımız profil resmini (avatar) GIMP ile açmak. Bunun gibi bir görüntüyle karşılaşacaksınız:

Hemen ardından eğer indirmediyseniz buradan cember.net simgesini indirip onu da GIMP ile açın. Aşağıdaki gibi ekran göreceksiniz:

Daha sonra açtığınız bu cember.net simgesini CTRL+C ile kopyalayın.

Profil resminize gidin. CTRL+L’ye tıklayıp “Layers” (katmanlar) penceresini açın.
(Bunu GIMP araçlarının bulunduğu menüden file -> dialogs -> layers (dosya->diyaloglar->katmanlar) menüsüne tıklayarak da yapabilirsiniz)

Hemen ardından CTRL+V ile kopyaladığımız simgeyi, profil resmimizin üzerine yapıştıralım. Aşağıdaki gibi bir ekran göreceğiz:

(not: Yukarıdaki resimde, volkan_avatar katmanının solundaki kilit işareti, bu katmanı yanlışlıkla değiştirmemek için kitlediğimizi gösteriyor. volkan_avatar katmanının solunda göz simgesinin görünür olmaması ise katmanı gizlediğimiz gösteriyor.)

Yapıştırma işleminden sonra oluşan “Floating Selection” (yüzen seçim) denilen yere sağ tıklayıp “New Layer” (yeni katman) diyelim. Böylelikle cember.net simgesini profil resmimizin hemen üzerinde yeni bir katmana yerleştirmiş olduk.

Simgeyi sol üst köşeye sürükleyip, arka plandaki profil resmini tekrar görünür hale getirelim:

Ve hemen ardından çalışmamızı bir “.png” dosyası olarak kaydedelim. Bunun için File -> Save (dosya -> kaydet) menüsünü seçmemiz yeterli.

GIMP, PNG’nizin kaydedilmeden önce dışarı aktarılması (export) gerektiği konusunda sizi uyaracaktır. Bu soruya “Export” cevabını verin.

Hemen ardından gelen ekranda gelen varsayılan paremetreleri kabul edip Save (kaydet) deyin.

Ve sonuç:

Bu yazıda kullanılan tüm dosyaları (GIMP’in kullandığı xcf kaynak dosyaları dahil) zip arşivi olarak indirebilirsiniz.

Yardımcı olması dileğimle.

Telekom kaynaklı zorunlu nedenlerden dolayı bir süredir blog yazamıyorum (evime iki haftadan uzun bir süredir telefon hattı bağlanamadı).

Internet ve telefon bağlantısız ev günlerimi pazarlama, kişisel gelişim, kariyer, yazılım mimarisi, satranç… üzerine muhtelif kitaplar okuyarak değerlendiriyorum

Internetim olmasa da akşamlarımın oldukça verimli olduğunu söyleyebilirim.

Hatta kalın, geleceğim

D.K.

• “yapacak o kadar çok işim var ki…”
• “yapılacaklar listem doldu taştı”
• “hayatın akışını takip edemez oldum”
• “Bana 24 saat yetmiyor”

Bu sözler size yabancı gelmiyorsa eminim bu yazı işinize yarayacak

Bu aralar oldukça yoğun bir süreçte olduğumu bilen bilir. Bu süreçte yaptığım en verimli işlerden biri iş bitirme (GTD) sanatı üzerine David Allen’ın “Getting Things Done” adlı eseri bitirmek oldu.

Pek Nedir “İş Bitirmek”?

İş bitirmek (getting things done) yapmamız gereken işleri en az zihinsel çabayla, ve yapılması gereken en kısa zamanda, bitirmemizi sağlayan sistematik bir yöntemdir.

İş Bitirme Metodolojisi, aslında pek çoğumuzun bilinçsiz olarak yaptığı “doğal düzenleme süreci”nin belirli bir platforma oturtulması ve derlenmesinden ibaret.

Siz de bir “iş bitirici” olmak istiyorsanız;

• 1. Zihninizden hiçbir şey tutmayın. Zihniniz su kadar durgun olsun.
• 2. Şu an olması gereken durumda olmayan, olması gerektiğinden farklı olan her türlü düşünceyi ve kavramı “gelen kutu”nuzda biriktirin.
• 3. Gelen kutunuzu düzenli olarak gözden geçirin.
• 4. Derhal yapın, delege edin, referans olarak saklayın, ya da çöpe atın.
• 5. Tüm sürecinizi düzenli olarak gözden geçirin.

Bu maddeleri uzun uzadıya tek bir blog iletisinde yazmam olanaksız. Aslında her ortamda %100 işe yarayacak tek bir “iş bitirme” çözümü sunmak da olanaksız. Herkes kendine en uygun yöntemi kendisi geliştirecektir. Ben de elimden geldiğince, kendi “iş bitirme” yaklaşımımı paylaşmaya çalışacağım.

Yukarıdaki maddeleri biraz açalım isterseniz:

Su Gibi Durgun Bir Zihin

[1] Henüz tamamlamadığınız ve yapmak zorunda olduğunuz bir iş sürekli zihninizi kurcalıyorsa, bu işe ya olması gerekenden daha az önem verirsiniz; ya da olması gerekenden çok daha fazla önem verirsiniz.

Ve her iki durumda da “işi bitirmek” adına pek bir mesafe katetmez, sade zihninizi yormakla yetinirsiniz.

Yapacağınız iş gözünüzde büyümeye devam eder. Çekinir, korkarsınız. Haliyle aklınızı kurcalayan başka bir işi yapmayı düşünürsünüz. Yapmak zorunda olduğunuz bu sıradaki iş sürekli zihninizi kurcalar… Ve [1]‘e geri dönersiniz

Böyle devam edince ne mi olur? Hiçbir şeyi yapmayıp, her şeyi zihninizde tartarak yapacak onca işiniz olduğunu fark eder, paniğe kapılır; nereden başlayacağınıza karar veremezsiniz. Bu durum, üzerinizde stres ve yorgunluk oluşturur.

En sonunda hiç bir iş yapmadığınız halde düşündüğünüz işlerin tümünü yapmış kadar yorulursunuz.

El fenerinizin yeni bir pile ihtiyacı olduğunu ancak elektrikler kesildiği an hatırlarsınız.

Zihin hatırlamak konusunda pek de yetenekli değildir. Akşam önemli bir toplantıda olmanız gerektiğini, toplantı başladığı zaman evde pijamalarınızla televizyonun karşısına kurulmuşken hatırlıyorsanız; arkadaşınıza vereceğiniz hediyeyi evde unuttuğunuzu yarı yolu katettiğinizde fark ediyorsanız insan zihninin “hatırlamak ve zamanında hatırlatmak” konusunda o kadar da iyi olmadığını kabul edersiniz.

Yanlış anlaşılmasın; zihin gerçekten büyülü bir mekanizma. Sadece biraz tımar edilmesi gerekli.
O nedenle zihninizde hiçbir şey tutmayın. aklınıza gelen her şeyi “gelen kutu”nuza ekleyin.

Aklıma gelenleri saklamak için kullandığım birkaç gelen kutusu var:

• 1. Bildiğiniz kağıt kalem: Doğru kullanıldığında bu kadar sade bir aracın ne kadar etkili olduğunu hayret edeceksiniz.
• 2. incollector: Rastgele bilgi derlemek için harika bir program. İşte ve evde iki ayrı versiyonunu kullanıyorum. Böylelikle iş ortamında yapacaklarım ile, ev ortamında yapacaklarım birbirine karışmıyor.
  • rememberthemilk, nozbe gibi pek çok web tabanlı yapılacaklar listesi uygulaması var. Bu uygulamaların hemen hemen hepsini denedim. Bununla birlikte internet bağlantısı gerektirmeyen bir aracın benim için daha verimli olduğunu düşünüyorum. Özellikle incollector’daki “arama klasörleri” (search folders) özelliği çok işime yarıyor.
• 3. todoist.com (bilgisayar başındaysam, incollector’a erişimim yoksa ya da ev ve iş ortamlarını senkronize etmem gerekiyorsa todoist.com hesabımı kullanıyorum.
• 4. Cep telefonu: Yolda giderken aklıma bir şey gelirse ve yanımda kağıt kalem yoksa, cep telefonumda (cep bilgisayarı desem daha doğru aslında) yeni bir belge oluşturup kaydediyorum.
• 5. View Your Mind: linux ortamında “zihin haritası” yapabileceğiniz bir uygulama. windows için “freemind” benzer bir alternatif olabilir.

Gelen Kutusu’nu Gözden Geçirin

Eğer buraya kadar söylediklerimi uygular; ve evcil hayvanınıza yem almaktan, çiçekleri sulamaya, kitap okumaktan akvaryumunuzu temizlemeye, üzerinde çalıştığınız projeyi tamamlamaktan elektronik postalarınızı kontrol etmeye… “yapılmak üzere” aklınıza gelen her şeyi “gelen kutu”nuza kaydederseniz bir hafta içinde inanamayacağınız bir “işlenecekler liste”niz olur.

Bu listeyi kontrolden çıkmaması için düzenli olarak (örneğin haftada bir) gözden geçirmeniz gerekli.

Eğer listenizi uzun süre gözardı ederseniz, listeniz dahilinde varolan rastgele maddeler “acil durum”, “kriz” vb. olarak karşınıza çıkar ve bir liste tutmanızın hiçbir anlamı kalmaz.

Önemli olan, acil durum çanları çalmadan gerekli eylem kararını alabilmenizdir.

Yap, Delege Et, Sakla ya da Çöpe At

Gelen kutunuzdaki her madde için aşağıdaki kontrolleri yapın:

• 1. “2 ile 10 dakika” arasında tamamlayabiliyorsanız o anda yapın.
• 2. Eğer daha uzun sürecekse “Sonraki Eylemler” listenize kaydedin. Bu listedeki maddeleri ilk fırsat bulduğunuz anda yapacaksınız.
• 3. Eğer söz konusu işi sizden daha iyi yapacak, ya da bu işe an itibariyle sizden daha uygun düşen biri varsa, işi ona delege edin.
• 4. Eğer işi şu an ya da bulunduğunuz ortamda yapamayacak durumdaysanız ilerde yapılmak üzere takviminizde işaretleyin.

Peki ya ilgili madde herhangi bir “sonraki eylem”i gerektirmiyorsa. O zaman:

• 5. Ya ileride yararlanmak üzere referans olarak saklayın,
• 6. ya “gelecekte bir zaman yapılacak“lar listenize ekleyin ve şu an için bu maddeyi unutun,
• 7. ya da bu maddeyi “çöpe atın” ve bir daha gözden geçirmeyin.

Zihnimizin “hatırlamak ve hatırlatmak” konusunda yeteneksizliğini gördük. O nedenle madde 4 için zihninizin dışında bir hatırlatma mekanizması gerekli. Gerektiği zaman size hatırlatması için bir hatırlatıcı kurun. Bu işlem için linux ortamında “kalarm“ programını kullanıyorum. Windows’taki MS Outlook’un hatırlatmaları ile benzer işlevi var.

Hangi hatırlatma yöntemini kullanacağınız size kalmış: Evolution ya da thunderbird’ün takvim özelliğini de kullanabilirsiniz, saatinizin alarmını kurabilirsiniz, (varsa) asistanınıza size belirli bir gün ve saatte hatırlatması için talimat verebilirsiniz, Sandy gibi sanal bir asistan kullanabilirsiniz. Yapmamanız gereken tek şey: zihninize güvenmek. Zihninize güvenmeyin ve bir hatırlatıcı kurduğunuzdan emin olun.

Peki Hangi “Sonraki Eylem”i Önce Yapacağım?

Eğer tüm “sonraki eylem”lerinizi belirlediyseniz elinizde hemen şu anda yapılmayı bekleyen en az elli eylem birikmiş demektir. İşe bu eylemlerden hangisinden başlayacağınız pek çok parametreye bağlı. Bu değişkenlerin tamamını siyah/beyaz netliğinde bir formüle dökmenin imkânı yok. O nedenle en iyisi “sezgilerinize güvenmek”.

Bununla birlikte aşağıdaki kriterler sıradaki yapılacak eylemi seçiminizde yardımcı olabilir

Ortam:(context)

Bazı işleri yapmak için doğru ortamda olmanız gerekir. Örneğin bir arkadaşınızı aramak için elinizin altında telefon olması gerekir.
Ya da e-postalarınızı kontrol etmek için internet bağlantılı bir bilgisayarınız olması gerekir.
Yapmanız gereken işin bulunduğunuz ortama uygun olup olmadığını düşünün.

Zaman:(time available)

Eğer bir sonraki toplantıya yetişmek için 15 dakikanız varsa bu süre içinde bitireceğiniz işlerden başlamanız; uzun vakit alıcı ve yarım kalabilecek blok işleri yapmamanız daha uygun olur.

Enerji:(energy available)

Kendinizi ne kadar zinde hissediyorsunuz? Listedeki işi yapabilecek zihin/beden gücünde misiniz, yoksa sizi daha az yoracak bir sonraki eylemi mi yapmayı tercih edersiniz?

Öncelik:(priority)

Eğer bu işi şu an yapmazsanız dünyanın sonu gelir mi?
Yapacağınız iş ne kadar acil? Eğer ertelerseniz ne gibi sonuçlar ortaya çıkacak?

…

Epey hızlı bir özet oldu Aslında süreç bundan biraz daha detaylı;  “iş bitirme” felsefesi ve “iş bitirme” sürecinin tüm ayrıntıları için David Allen‘ı okumak için iki gününüzü ayırın derim.

“Benim bu işe ayıracak iki günüm yok” diyorsanız, gerçekten bu kitabı okumaya ihtiyacınız var demektir

Unutmadan, tüm süreci özetleyen bir şema oluşturdum. (Büyütülmüş hali için resmin üzerine tıklayabilirsiniz)

Siz ne düşünüyorsunuz?
Uyguladığınız bir “iş bitirme” yöntemi; günün yoğunluğuyla başa çıkma ipuçlarınız var mı?

Durum sadece ben ve Gökhan’dan ibaret de değil. Otomatik Portakal da konu ile ilgili serzenişlerini farklı bir açıdan dile getirmiş.

Uzun lafın kısası, sosyal imleme ve sosyal haber kavramlarını algılamak ve özümsemek için daha birkaç fersah yol katetmemiz gerekli düşüncesindeyim.

Bununla birlikte durum o kadar da ümitsiz değil Bu bağlamda sizlerle zevkle takip ettiğim birkaç linkibolcuyu paylaşmak istedim:
(not: linkleri herhangi bir sıraya göre dizmedim, rastgele listeliyorum)

•  pratique (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/pratique)
  • Yararlı araçlar, siteler, faydalı ipuçları biriktiren bir linkibolcu pratique. Hatta onun için linkibolcu değil “link bulucu” desem abartmış olmam Nereden buluyor onca linki şaşırıyorum:)
• grafiti (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/grafiti)
  • Birbirinden orijinal sanatsal derlemeler, komik resimler, tasarım, css ekleyen bir linkibolcu… Arada “grafiti“ler eklediği de oluyor
• r2d2 (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/r2d2)
  • Nasıl anlatsam ki… linkibol‘da benden daha “geek” birisi varsa kesinlikle r2d2‘dur. Bazen öyle makaleler buluyor ki, anlayana kadar beynim çatlıyor.
• doctus (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/doctus)
  • doctus sayesinde, doctus’ta bilgi güvenliği üzerine güncel ne varsa linkibol’dan takip edebiliyorum.
• EfsANe (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/EfsANe)
  • Özellikle Çanakkale, Gelibolu, Tarih ve satranç üzerine güzel linkler ekleyen bir linkibolcu.
• asparagus (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/asparagus)
  • Kafa dağıtmak ve eğlenmek için bire bir linkler.
• gezegen (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/gezegen)
  • Türk Blogküresi ve yabancı yazında gözümden kaçan bir şey varsa, gezegen’in gözünden kaçmamıştır.
• betta (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/betta)
  • Birbirinden ilginç beta uygulamaları ekleyen bir linkibolcu.
• oncak (http://www.linkibol.com/link.bul/linkibolcu/oncak)
  • Web’de oyun oynamayı seviyorsanız, oncak‘ı da seveceksiniz.
• viddyou (http://www.linkibol.com/link.com/linkibolcu/viddyou)
  • Güzel videolar ekleyen bir linkibolcu. Bazen şaşırtıcı ve eğlendirici, bazen eğitici… Hayır, dizi eklemiyor.

Elbett takip ettiğim diğer linkibolcular da var. Bununla birlikte en çok dikkatimi çeken 10 linkibolcu yukarıdaki gibi derlenebilir diye düşünüyorum.

Sıraladığım tüm linkibolcular ile ilgili ortak birkaç gözlemim de var:

• Hiçbiri genel olarak kendi sitesinin / blogunun reklamını yapmıyor. Aksine çevreden buldukları ve beğendikleri linkleri paylaşıyorlar.
• Bu linkleri gelecekte referans olması amacıyla linkibollarında saklıyorlar,
• Meraklılar, keşfetmeyi seviyorlar.

Tüm bu linkibolcuların eklediği linklere tek bir noktadan erişmek için takip ettiğim linkibolcular Yahoo! Pipes filtesini ya da RSS beslemesini inceleyebilirsiniz.

Yanlış anlaşılmasın, salt linkibol için konuşmuyorum. Türk internet ağının genelinde bu nitelikte kullanıcıların sayısı arttıkça gerçek anlamda  web2.0 kültürünü özümseyeceğimize inanıyorum.

Başka bir deyişle, İnternet ortamında “sosyal”liği “okey oynamak ve sohbet”ten farklı bir düzleme oturtabildiğimizde “sosyal” haber ve “sosyal” imleme kavramlarının olmaları gereken noktaya erişecekler.

Ya da eğitim şart

Siz ne dersiniz?

SNR, Bir verideki varolan yararlı bilginin (signal / sinyal), anlam ifade etmeyen gürültüye (gaussian noise / noise / white noise) oranını belirtir.

Örneklemek gerekirse net görünmeyen/karlı bir televizyon yanının SNR (yararlı bilginin/gereksiz bilgiye pranı) düşüktür. Ya da telefonla konuşurken arka plan hışırtısından karşınızdakinin sesini duyamıyorsanız, sesteki SNR değeri yine düşüktür.

Dijital Sinyal İşleme uygulamalarında sinyali, gürültüden ayırmak için filtreler kullanılır.

…

“İyi de bunun konumuzla ilgisi var?!” dediğinizi duyar gibiyim

Açıklaması biraz uzun: yine daldan dala atlayacağım. Arada kaybolursanız yorumlarınızda haber verin, toparlarız

…

Bu aralar linkibol‘da SPAM yapmaktan başka işi olmayan kimselerden yakındığımı twitter’da söylemiştim. Yani linkibol’a eklenen linklerin SNR değeri düşmeye başlamıştı.

Ben de duruma el atmaya karar verip, birkaç gün önce, linkibol’u spammerlardan kökten temizlemek için bir modül yazdım. Bu modülün nasıl çalıştığını anlatmak için önce linkibolcuların profil yapısından bahsetmem gerekli:

Her linkibolcunun popülerliğini ve aktifliğini belirleyen çeşitli endeks değerleri bulunur:

• popülerlik endeksi
• başkaları tarafından beğenilme endeksi
• linklerinin takip edilme endeksi… gibi

Ne yapacağıma karar vermeden önce SPAM yapanların bu endeks değerlerini uzun uzun inceledim, ve bu değerlerin hayli düşük olduğunu gördüm. Kısacası linkibol’da SPAM yapan bir kişinin popülerlik endeksi sıfırın altında ya da sıfıra yakın oluyor; bu kişi başkaları tarafından hemen hemen hiç takip edilmiyor, eklediği linkler linkibolun kitlesinin neredeyse tamamı tarafından beğenilmiyor.

Şaşırılacak bir sonuç değil Spammer’ları kimse sevmez.

Bu değerleri inceledikten sonra, belirli aralıklarla tüm linkibol’u tarayan bir modül yazdım. Bu modül, endeks değerleri belirli bir sınırın altında olan (yani linkibol kitlesi tarafından beğenilmeyen) herkes için:

• eklediği tüm linkleri sistemden kaldırıyor,
• ve bu kişiyi SPAMMER olarak işaretliyor ve hesabını askıya alıyor.

Bu işlemi yaptıktan sonra, son birkaç günde linkibol’a eklenen linklerin kalitesinde göreli bir artış farketmişsinizdir.

Bu deneyim bana bir şeyin daha gerekliliğini gösterdi:

linkibol’a eklenen potansiyel SPAM içerikli linkler için bir uyarı mekanizması.

Çalışırken tüm linkibol’u takip edecek vaktim olmadığından, hatta sadece eklenen linkleirn ATOM beslemelerini takip etmemin bile dikkatimi dağıtabileceğinden dolayı Yahoo! Pipes üzerinden bir filtre tanımlamanın daha verimli bir çözüm olacağını düşündüm.

Nedir Yahoo! Pipes?

Yahoo! Pipes, farklı kaynaklardan gelen RSS/Atom/XML bilgilerini birleştirmenize, derlemenize ve filtrelemenize yarayan oldukça yararlı ve kullanımı da çok eğlenceli olan bir uygulama.

linkibol için tanımladığım filtrenin bir kopyasını buradan görebilirsiniz (kaynak kodu görebilmek için Yahoo! üyesi olmalısınız).

Tasarladığım orijinal filtre bundan epey karmaşık, fakat ayrıntılarını burada paylaşmam doğru olmaz.

Onun yerine aşağıdaki basitleştirilmiş filtreye bakalım:

Yani eklenen link “kaset”, “video”, “crack”, “dizi” kelimelerinden herhangi birini içeriyorsa eklenen bu link çıktıda görüntülenecek.

Harika Bir Şeymiş Bu Yahoo! Pipes

Bu filtre tanımı bana linkibol’un yönetimi açısından ciddi zaman kazandırdı.

Ayrıca, önceden fazla detaylı inceleme fırsatım olmayan Yahoo! Pipes‘ın daha pek çok yararlı iş için kullanılabileceğini fark etmeme neden oldu

İşte size birkaç örnek:

Twitter’a Eklenen Linkleri Filtrelemek

Güncel gelişmeleri takip etmeyi, son dakika haberlerini incelemeyi severim. Bu nedenle twitter’da takip ettiğim 262 kişi var. Bu kişilerden bazen önemli linkler gelebiliyor.

Twitter kullananlar bilirler, eğer takip ettiğiniz çok fazla kişi varsa twitter devasa bir sohbet odası halini alır. Her dakika gelen kutunuza yeni bir tweet düşer. Kimin ne dediğini takip etmeniz güçleşir.

Aslında düşününce bazen linkler sözlerden daha önemli olabiliyor.Yani twitter’da takip ettiklerim tarafından gönderilen tüm linkleri filtrelemek için bir yönteme ihtiyacım var. Bu da Yahoo! Pipes ile çocuk oyuncağı.

Aşağıdaki gibi bir filtre oluşturmak yeterli:

Bu filtre (FeedLinkFetcher) verilen RSS/ATOM beslemesinin başlığını tarayarak içinde http geçen tüm elemanları döner.

Bu filtreyi twitter RSS beslemesine uygularsak:

Yukarıdaki filtreyi çalışır halde görmek için tıklayın.

Sevdiğim linkibolcuları Takip Etmek İstiyorum

Herkesin ilgi alanı farklı. Dolayısıyla beğendikleri linkler de farklı. Örneğin bazı linkibolcuların eklediği linkler epey işime yararken, bazı linkibolcuların ekledikleri linkler o kadar da bana uygun değil gibi geliyor.

Mesela CSS/XHTML ya da C Sharp ile ilgili bir link ilgilmi çekebilecekken;
atıyorum “ahşap boyama sanatı” ile ilgili bir link pek de ilgimi çekmeyebilir.

Ben de sevdiğim linkibolcuların ekledikleri linkleri bir çırpıda görebilmek için bir filtre tanımladım:

Bu filtre takip ettiğim linkibolcuların ATOM beslemelerini birleştirip (union) tek bir besleme halinde sunuyor bana.

Çalışan halini buradan inceleyebilirsiniz.

Peki Ya FriendFeed?

Benzer bir link tabanlı filtreleme uygulamasını FriendFeed’de de yapabilirsiniz. Fakat twitter’dan biraz daha karmaşık. Çünkü friendfeed, beslemelerinde kendine özgü linkler de barındırıyor. Onun için bir ara filtre tanımlamak gerekli öncelikle:

Yani bazı linkleri yoksayıp, buna rağmen halen http ile başlayan link içeren besleme elemanlarını biriktiriyoruz.

Bu filtreyi de alıp friendfeed beslememize eklersek:

Filtreye buradan erişebilirsiniz.

Hepsi Bir Arada

Peki, ilgimi çeken tüm linkleri bir arada görmek istesem?

Yani

• Takip ettiğim linkibolcuları
• Takip ettiğim FriendFeed linklerini ve
• Takip ettiğim twitter’cıların eklediği linkleri

bunun için daha önceden hazırladığımız filtreleri birleştirmemiz (union) yeterli.

Ve sonuç:

Sonuçta spammer’lardan kurtulmak için başladığım macera birbirinden yararlı filtreler üretmeme neden oldu

…

• Yahoo! Pipes’ı beğendiniz mi?
• Peki ya sizin farklı içerikleri bir arada derlemek ve filtrelemek için yöntemleriniz var mı?
• Bilgi yükünü (information overload) nasıl yönetiyorsunuz?

Çekinmeyin, paylaşın bakalım tüyolarınızı